Sigorta İç Yapısı

1. Aktüatör kolu - elle gezi ve devre sıfırlamak için kullanılan

kesici. Ayrıca kesicinin durumunu gösterir

(Açık / Kapalı / takıldı). 
2. Aktüatör mekanizması - birlikte veya ayrı kişileri zorlar.
3. İletişim - Geçerli dokunmadan zaman akmaya ve kırmak için izin ver akım akışı ayrı taşındı.

4. terminaller
5. bimetal şerit 
6.Kalibrasyon vida - bir yolculuk akımını ayarlamak için izin verir

montajdan sonra cihaz.

7. solenoit
8. Ark bölücü / söndürücü

1) Aktüatör Kolu (Operating Handle)

• Kullanıcı arayüzüdür ama sadece aç-kapa anahtarı değildir.

• İçeride yay yüklü hızlı açma mekanizmasını (trip-free mechanism) kurar.

• Manuel kapatsan bile, aşırı akım varsa tekrar tutamaz → buna trip-free özelliği denir.

• 3 durum gösterir:

  • ON (kapalı)

  • OFF (açık)

  • TRIP (orta konum) → koruma çalıştı

📌 Yani kullanıcı komutu, koruma mekanizmasından daha öncelikli değildir. Bu güvenlik standardı gereğidir (IEC 60898).

---

2) Mekanizma / Kilitleme Mandalı (Latch & Trip Mechanism)

Bu sigortanın beynidir.

İçinde:

• yaylı enerji depolama sistemi

• kilit pabuçları

• serbest bırakma tırnağı

Görevi:

Kontaklar normalde yay tarafından açılmak ister, mandal onları kapalı tutar.
Bimetal veya bobin mandalı düşürür → yay aniden açar → ark oluşur → söndürme başlar.

Bu yüzden sigorta yavaş açmaz, pat diye açar
Çünkü ark süresi = hasar miktarı

---

3) Ana Kontaklar (Moving & Fixed Contacts)

Sadece temas yüzeyi değildir — ark mühendisliği vardır.

Malzeme:

• gümüş alaşımı (AgSnO2 / AgNi)

Neden?

• kaynak yapmaz

• ark erozyonuna dayanır

• düşük temas direnci

Arıza sırasında olan:

1. Akım ayrılır

2. Hava iyonize olur

3. 3000–6000°C ark oluşur

4. Manyetik alan arkı yukarı iter → ark odasına gider

---

4) Terminaller

Basit bağlantı noktası gibi görünür ama:

• Sıkma basıncı belirlenmiştir (Nm değeri)

• Isınma testine girer (IEC 60898 – sıcaklık artış testi)

• Kısa devrede elektrodinamik kuvvetlere dayanır

📌 Gevşek terminal = sigortanın atması değil, yanması

---

5) Bimetal Şerit (Thermal Release – Aşırı Yük Koruması)

Uzun süreli aşırı akımı algılar

Çalışma prensibi:

• Farklı genleşme katsayılı iki metal

• Joule ısısı: I²R

• Isındıkça eğilir → mandalı düşürür

Bu yüzden:

Akım	Açma Süresi
1.13 In	açmaz
1.45 In	~1 saat
2 In	birkaç dakika

Bu, kablonun yanma eğrisine göre ayarlanır → sigorta kabloyu korur, cihazı değil.

---

6) Kalibrasyon Vidası

Fabrika ayarıdır — kullanıcı ayarı değildir.

Amaç:

• bimetalin eğilme noktasını hassas ayarlamak

• üretim toleranslarını dengelemek

• B-C-D karakteristiğini tutturmak

📌 Sahada çevirmek = sigortayı standart dışı bırakmak

---

7) Solenoid (Magnetic Release – Kısa Devre Koruması)

Ani ve çok büyük akımları algılar

Çalışma:
Akım → manyetik alan → nüveyi çeker → mandal düşer

Tepki süresi:

5 – 15 milisaniye

Karakteristik tipleri:

Tip	Manyetik açma
B	3-5 In
C	5-10 In
D	10-20 In

Yani motoru D korur, priz hattını yakar.

---

8) Ark Söndürme Odası (Arc Chute)

Sigortanın en kritik ve en pahalı kısmı.

İçinde:

• çelik lameller

• ark bölücü plakalar

Görevi:

1. Arkı uzatır

2. Soğutur

3. Parçalar

4. Gerilimi düşürür

Formül:

Ark gerilimi ↑ → akım ↓ → sıfır geçişinde kesme

Bu olmazsa:
sigorta açar ama yangın çıkar

---

Özet — Sigorta aslında 3 ayrı koruma cihazıdır

1. Anahtar → manuel kontrol

2. Termik röle → aşırı yük

3. Manyetik röle → kısa devre

Ve bunların üstünde bir de ark söndürme sistemi vardır.