BİNA İÇ HACİMDEN DIŞ ORTAMA ELEKTRİK KABLO GEÇİŞ DETAYI

(Sleeve Sistemli Beton Penetrasyonu – Profesyonel Uygulama Esasları)

1. Amaç

Bu detayın amacı:

• Taşıyıcı sistemi zayıflatmadan geçiş sağlamak

• Su geçirimsizliği temin etmek

• Yangın kompartıman bütünlüğünü korumak

• Mekanik dayanımı ve uzun ömürlü çalışmayı sağlamak

Bu uygulama sıradan bir delik açma işlemi değildir; bina kabuk bütünlüğünü etkileyen kritik bir penetrasyondur.

---

2. Statik ve Yapısal Esaslar

1. Taşıyıcı eleman (kolon, perde, temel kirişi) üzerinde delik açılacaksa:

   • Statik proje kontrolü zorunludur.

   • Donatı kesilmemelidir.

   • Delik çapı minimum tasarım sınırlarında tutulmalıdır.

2. Delme işlemi:

   • Sadece karot ile yapılmalıdır.

   • Kırıcı kullanılmamalıdır.

   • Kenar mesafeleri TS ve deprem yönetmeliği kriterlerine uygun olmalıdır.

3. Açılan delik çapı:

   • Sleeve dış çapından en az 20–30 mm büyük olmalıdır (grout payı için).

---

3. Sleeve (Kılıf Boru) Tasarım Kriterleri

3.1 Malzeme Seçimi

• Temel / perde duvar geçişlerinde:

  • Galvanizli çelik boru veya siyah çelik boru

  • Et kalınlığı minimum 3–4 mm

• Sadece iç hacim bölme duvarlarında:

  • Ağır tip PVC sleeve kullanılabilir.

3.2 Çap Hesabı

• Kablo doluluk oranı maksimum %60 olmalıdır.

• Gelecekteki ilave kablo ihtiyacı dikkate alınmalıdır.

• Isınma ve kablo akım taşıma kapasitesi göz önünde bulundurulmalıdır.

---

4. Sleeve Sabitleme Yöntemi

En kritik uygulama safhasıdır.

Beton dökümü öncesi yerleştirme (tercih edilen yöntem):

• Sleeve kalıp içine sabitlenir.

• Orta eksen kaçıklığı olmamalıdır.

• Beton vibrasyonu sırasında yerinden oynamaması sağlanır.

Sonradan açılan deliklerde:

• Delik iç yüzeyi basınçlı hava ile temizlenir.

• Epoksi bazlı kimyasal ankraj harcı veya non-shrink grout ile sabitlenir.

• Sleeve çevresinde boşluk bırakılmaz.

• Rastgele beton dolgu yapılmaz.

---

5. Su Yalıtımı Tasarım Esasları

Bu detayın en zayıf noktası su sızdırmazlıktır.

5.1 Beton – Sleeve Arası

• Kristalize su yalıtım harcı
  veya

• Poliüretan enjeksiyon reçinesi
  veya

• Waterstop flanşlı sleeve sistemi

Temel perde geçişlerinde flanşlı sistem önerilir.

5.2 Sleeve – Kablo Arası

• Mekanik sızdırmazlık manşonu (Link-Seal tipi)
  veya

• UV dayanımlı elastomerik mastik

PU köpük tek başına sızdırmazlık çözümü değildir.

---

6. Yangın Dayanım Gerekliliği

İç hacim yangın kompartımanı ise:

• Geçiş noktası yangın durdurucu sistem ile kapatılmalıdır.

• Intumescent mastik kullanılmalıdır.

• Gerekli EI sınıfı (EI60, EI120 vb.) projeye göre belirlenmelidir.

Yangın durdurucu olmayan geçişler mevzuata aykırıdır.

---

7. Dış Ortam Detayı

• Sleeve dışa doğru minimum %2 eğimli olmalıdır.

• Dış cephede damlalık oluşturulmalıdır.

• Kablo çıkışı U yaparak suyun içeri akması engellenmelidir.

• Toprak altında ise:

  • Koruge boru + kum yatağı

  • Mekanik darbe koruması

---

8. Profesyonel Sistem Önerisi (Endüstriyel Standart)

Özellikle ticari yapılar, hastaneler ve veri merkezlerinde önerilen sistem:

• Flanşlı çelik sleeve

• Beton içine gömülü waterstop bant

• İç tarafta yangın durdurucu sistem

• Sleeve içinde mekanik sızdırmazlık modülü

• Dışta membran bindirmeli su yalıtımı

Bu sistem:

• Su geçirimsizdir

• Gaz sızdırmazdır

• Yangına dayanımlıdır

• Uzun ömürlüdür

---

Mevcut Fotoğrafa Teknik Değerlendirme

Görülen uygulamada:

• Sleeve mevcut ✔

• Ancak su yalıtımı detayı görünmüyor ✖

• Sleeve çevresi grout ile düzgün doldurulmamış olabilir

• Köpük parçaları düzensiz

• Dış eğim ve damlalık detayı yok

Bu haliyle uzun vadede nem geçişi ve izolasyon problemi oluşma riski yüksektir.

---

Sonuç

Bu uygulama basit bir saha çözümü olarak görülmemelidir.
Penetrasyon detayları yapı ömrünü etkileyen kritik noktalardır.

Doğru sistem:

Statik kontrol + uygun sleeve seçimi + grout sabitleme + su yalıtımı + yangın durdurucu + mekanik koruma