KABLO KANALLARINDA 4 YÖNLÜ DEPREM SİSMİK BAĞLANTISI

---

1️⃣ Neden Yapılır?

Deprem sırasında kablo kanalları:

• Yatay (X ve Y yönünde)

• Düşey (Z yönünde)

• Torsiyonel (burulma etkisi)

kuvvetlere maruz kalır.

Standart askı sistemi (dişli saplama + trapez askı) sadece düşey yük taşımaya uygundur. Depremde:

• Kanal salınım yapar

• Askı kopabilir

• Tavalar devrilebilir

• Yangın tesisatı veya diğer sistemlerle çarpışma olur

• Acil durum sistemleri devre dışı kalabilir

4 yönlü sismik bağlantı, kanalı hem sağa-sola hem ileri-geri hem yukarı-aşağı sabitleyerek yatay deplasmanı sınırlar.

Amaç:
Can güvenliği + sistem sürekliliği + ekipman hasarını önleme

---

2️⃣ Hangi Yönetmeliğe Göre Yapılır?

Türkiye’de dayanak:

• TBDY 2018 (Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği)

• TS EN 1998-1 (Eurocode 8)

• NFPA 13 (özellikle yangın tesisatı için referans alınır)

• SMACNA Seismic Restraint Manual (mekanik-elektrik sistemleri için pratik rehber)

Özellikle:

TBDY Bölüm 15 → Yapısal Olmayan Elemanların Deprem Hesabı

Elektrik tesisatları “yapısal olmayan eleman” sınıfındadır.

---

3️⃣ 4 Yönlü Sismik Bağlantı Nedir?

Standart askıya ek olarak:

• İki çapraz çelik halat veya rijit profil ile

• X yönünde sabitleme

• Y yönünde sabitleme

• Yukarı yönde uplift (kalkma) engelleme

sağlanır.

Tipik sistem:

• Çelik sismik tel (galvanizli, yüksek dayanımlı)
  veya

• Köşebent / C profil rijit bağlantı

---

4️⃣ Hangi Malzemeden Yapılır?

Kullanılan malzemeler:

✔ Çapraz Bağlantı Elemanları

• Galvanizli çelik halat (7x19 örgü)

• Çelik sismik braket

• Köşebent (L profil)

• C kanal profil

✔ Ankraj Elemanları

• Mekanik çelik dübel (ETA belgeli)

• Kimyasal ankraj (epoksi esaslı)

• Çelik ankraj plakası

✔ Askı Elemanları

• 8.8 veya 10.9 kalite dişli saplama

• Galvanizli askı profili

Yangın dayanımı gereken yerlerde malzeme sıcak galvaniz veya paslanmaz olmalıdır.

---

5️⃣ Proje Neye Göre Oluşturulur?

Hesap şu parametrelere göre yapılır:

• Deprem bölgesi (Ss, S1 katsayıları)

• Bina kullanım sınıfı

• Kat yüksekliği

• Kablo kanalı genişliği

• Kanal içi doluluk ve ağırlık

• Askı aralığı

• Titreşim periyodu

• Önem katsayısı (Ip)

Yapısal olmayan eleman için tasarım ivmesi:

Fp = Ap × Wp

Wp = sistem ağırlığı
Ap = deprem ivme katsayısı

Bu hesap sonucu:

• Askı aralığı belirlenir

• Sismik destek aralığı belirlenir

• Ankraj çapı belirlenir

---

6️⃣ Projeyi Kim Onaylar?

Genel uygulama sırası:

1. Mekanik/Elektrik proje müellifi hazırlar

2. Statik proje müellifi kontrol eder

3. Şantiye şefi ve yapı denetim kontrol eder

4. Kamu projelerinde ayrıca kontrol teşkilatı onaylar

5. AVM, hastane, veri merkezi gibi yerlerde:

   • Bağımsız deprem danışmanı kontrol edebilir

Yangın sistemine bağlıysa yangın danışmanı da kontrol eder.

---

7️⃣ Malzeme Seçimi Neye Göre Yapılır?

Seçim kriterleri:

• Kanal genişliği (örneğin 300 mm / 600 mm / 900 mm)

• Kanal içi kablo ağırlığı

• Askı aralığı

• Tavan tipi (betonarme / çelik)

• Korozyon sınıfı (C2, C3, C4 ortam)

• Yangın dayanım gerekliliği

Örnek:

600 mm genişliğinde, tam dolu enerji tavası → rijit çapraz profil tercih edilir.
300 mm zayıf akım tavası → çelik halat yeterli olabilir.

---

8️⃣ Nerelerde Gereklidir?

Zorunlu veya kritik olan yerler:

• Hastaneler

• AVM’ler

• Veri merkezleri

• Yüksek katlı binalar

• Toplanma alanları

• Endüstriyel tesisler

• Acil durum sistemleri (yangın, UPS, jeneratör hattı)

TBDY’ye göre belirli yükseklik ve kullanım sınıfı üzerindeki yapılarda gereklidir.

---

9️⃣ Sismik Bağlantı Çeşitleri

Genel olarak 4 ana tip vardır:

1. Çapraz Çelik Halatlı Sistem

En yaygın yöntem.

2. Rijit Profil Destekli Sistem

Köşebent / C kanal ile sabitlenir.

3. Kombine Sistem

Halat + rijit profil birlikte kullanılır.

4. Sismik Raylı Modüler Sistem

Hazır sertifikalı üretici sistemleri (Hilti, Walraven vb.)

---

🔟 4 Yönlü Bağlantı Aralığı

Genel uygulama pratiği:

• İlk destek: dönüş veya ek yerlerinden sonra

• Maksimum 12 m’de bir sismik destek

• Kritik hatlarda 6–9 m arası

Ancak bu değer hesapla belirlenir, ezbere uygulanmaz.

---

Fotoğrafa Teknik Değerlendirme

Görüntüde:

• Standart askı mevcut ✔

• Ancak çapraz sismik halat görünmüyor ✖

• Rijit bağlantı detayı yok

• Sadece düşey taşıma yapılmış

Bu haliyle sistem depremde salınım yapar.

---

Sonuç

4 yönlü sismik bağlantı:

• Deprem kuvvetlerine karşı yatay stabilite sağlar

• Yangın ve acil durum sistemlerinin çalışmasını garanti eder

• Yapısal olmayan eleman hasarını önler

• Yönetmelik gerekliliğidir

İstersen sana bunun teknik kesit detayı (proje çizim formatında) veya sosyal medya için teknik anlatım görseli hazırlayabilirim.