Blogger tarafından desteklenmektedir.

Featured Posts



6 Şubat 2026 Cuma

Elektrik Pano Kontrolünde Dikkat Edilecek Unsurlar

Posted by islamkalkan at 22:41

1️⃣ PANO KONTROLÜNÜN AMACI

Bir elektrik panosu teslim alınırken şu 5 ana başlık doğrulanmalıdır:

  1. Mekanik kalite

  2. Elektriksel bağlantı kalitesi

  3. Projeye uygunluk

  4. Etiketleme ve dokümantasyon

  5. Test ve güvenlik doğrulaması

Bu 5 başlıktan biri eksikse pano teslim alınmaz.


2️⃣ KONTROLE BAŞLAMADAN ÖNCE

Kontrole başlamadan aşağıdaki dokümanlar hazır olmalıdır:

✔ Tek hat şeması
✔ 3 hat / kumanda şemaları
✔ Yerleşim (layout) planı
✔ Malzeme listesi (BOM)
✔ Kablo numaralandırma listesi
✔ Test raporları (olması gerekir)

Doküman yoksa → kontrol başlatılmaz.


3️⃣ MEKANİK KONTROLLER

3.1 Pano gövdesi

Kontrol edilecekler:

  • Kapılar düzgün kapanıyor mu?

  • Menteşeler sağlam mı?

  • Kapı kolları sağlam mı?

  • Pano boyası hasarsız mı?

  • Pano sabitlemesi yapılmış mı?

❗ Panolar mutlaka zemine sabitlenmiş olmalıdır.


3.2 Deprem – Sismik Sabitleme

Fabrika panolarında zorunludur.

Kontrol:

  • Sismik ayaklar var mı?

  • Tavan sabitleme yapılmış mı?

  • Panolar devrilmeye karşı ankrajlı mı?

Bu eksikse pano kesinlikle teslim alınmaz.


3.3 Pano iç temizlik

Pano içi açılır ve kontrol edilir:

❌ Metal talaşı
❌ Kablo artıkları
❌ Vida / plastik parçalar

Pano içi temiz değilse teslim alınmaz.


3.4 Havalandırma ve Isı Kontrolü

Kontrol edilmesi gerekenler:

  • Fan mevcut mu?

  • Fan yönü doğru mu?

  • Filtre var mı?

  • Filtre takılmış mı?

  • Hava giriş–çıkış yönü doğru mu?

❗ Filtre olmayan pano = toz alır = arıza çıkarır.


4️⃣ KABLO GİRİŞ – ÇIKIŞ KONTROLÜ

4.1 Kablo giriş yönü

Projede belirtilen kablo giriş yönü uygulanmalıdır.

Genelde:

  • Güç panoları → alttan giriş

Hatalar:

  • Üstten giriş

  • Arkadan giriş

Bu hatadır.


4.2 Rakor ve açıklıklar

Kontrol:

  • Tüm kablo girişlerinde rakor var mı?

  • Boş delikler kapatılmış mı?

  • IP koruma sağlanmış mı?

Açık delik = toz + nem = arıza.


4.3 Kablo boyları

Panoya giren kablolar:

✔ Yeterli uzunlukta olmalı
✔ Gergin olmamalı
✔ Kablo kanallarından gitmeli

Kısa kablo → kesinlikle kabul edilmez.


5️⃣ KABLO BAĞLANTI KALİTESİ

5.1 Yüksük kontrolü (ÇOK KRİTİK)

Klemense giren her çok telli kabloda yüksük zorunludur.

Yüksüksüz bağlantı:

  • Isınma yapar

  • Gevşer

  • Yangın riski oluşturur

Yüksük yoksa pano reddedilir.


5.2 Topraklama bağlantıları

EN SIK YAPILAN HATA:

❌ Birden fazla kablo tek papuçta

DOĞRUSU:

✔ Her toprak kablosu ayrı papuç
✔ Ayrı bara bağlantısı


5.3 PE – N ayrımı

Kontrol:

  • PE barası ayrı mı?

  • N barası ayrı mı?

  • Köprü yapılmış mı?

Bu ayrım hayati öneme sahiptir.


6️⃣ ETİKETLEME KONTROLLERİ

Bir pano = tamamen etiketli olmalıdır.

6.1 Klemens etiketleri

Her klemens → numaralı olmalı.


6.2 Kablo etiketleri

Her kablonun iki ucunda:

✔ Kablo numarası
✔ Proje ile aynı numara

Aynı numara iki kabloya verilmez.


6.3 Cihaz etiketleri

Her cihaz üzerinde:

  • QF1

  • KM1

  • KA1

  • F1 vb.

Proje ile birebir aynı olmalıdır.


6.4 Pano kapak etiketleri

Kapak üzerinde bulunması gerekenler:

  • Pano adı

  • Besleme gerilimi

  • Tehlike etiketi

  • Kısa devre dayanım değeri

  • Üretici bilgisi


7️⃣ PROJE – PANO KARŞILAŞTIRMA

Bu aşama en kritik aşamadır.

Tek tek kontrol edilir:

✔ Projede olan malzeme panoda var mı?
✔ Panodaki malzeme projede var mı?

Uymuyorsa pano kabul edilmez.


7.1 Sigorta akım kontrolü

Sigorta değeri projedeki ile aynı olmalıdır.

Yanlış sigorta:

  • Küçük → sürekli atar

  • Büyük → yangın çıkarır


7.2 Kompakt şalter kontrolü

Kontrol edilmesi gerekenler:

  • Anma akımı

  • Kesme kapasitesi (kA)

Projeden düşük olamaz.


7.3 Kontaktör kontrolü

Kontaktör akımı projeye uygun olmalıdır.


7.4 Röle bağlantıları

Özellikle:

⚠ Faz koruma rölesi
⚠ Termik röle

Yanlış bağlantı = motor yanması.


8️⃣ ŞEMA KONTROLLERİ

Mutlaka karşılaştır:

  • Tek hat şeması

  • 3 hat şeması

  • Yerleşim planı

Üçü birbirine uyacak.


9️⃣ PANO İÇİ DÜZEN

İyi pano = düzenli pano.

Kontrol:

✔ Kablo kanalları dolu ama taşmamış
✔ Kablolar paralel
✔ Keskin dönüş yok
✔ Kablo bağı düzgün

Karışık pano = arıza panosu.


🔟 TEST VE ÖLÇÜM ZORUNLULUKLARI

Teslim öncesi yapılmış olmalı:

  • İzolasyon testi

  • Topraklama süreklilik testi

  • Fonksiyon testleri

  • Termal kamera kontrolü

  • FAT / SAT raporları

Test yoksa → pano teslim alınmaz.


🎯 SONUÇ

Bir elektrik panosu ancak şu durumda teslim alınır:

✔ Mekanik uygun
✔ Elektriksel uygun
✔ Projeye uygun
✔ Etiketli
✔ Test edilmiş

Bu 5 şart sağlanmadan pano kabul edilmez.


İstersen bunu görsel poster / kontrol checklist tablosu haline de getirebiliriz. Bu içerik eğitim sunumuna bile çevrilebilir 👍

senin aç.ıklamanı kullanarak bana bir görsel oluştururmusun. www.elektrikegitimi.com yazısıda olsun
Görsel üretildi
Görsel üretildiGörsel üretildi
Görsel üretildiGörsel üretildi
Bana bununla alakalı çeklist hazıarlamanı istiyorum tam detaylı olmasını istiyorum.

Süper 👍 şimdi bunu sahada kullanılacak tam kapsamlı pano kontrol CHECKLIST’i yapıyoruz. Bu listeyi çıktısını alıp sahada tek tek işaretleyebilirsin.
Amaç: Kontrol yapan kişi hiçbir şeyi unutmasın.


✅ ELEKTRİK PANO KONTROL CHECKLIST

Fabrika Projeleri – Teslim Alma Kontrol Listesi


1️⃣ DOKÜMANTASYON KONTROLÜ

KontrolVarYokNot
Tek hat şeması mevcut
3 hat/kumanda şemaları mevcut
Yerleşim planı (layout) mevcut
Malzeme listesi (BOM) mevcut
Kablo numaralandırma listesi mevcut
Projelerin dijital kopyası teslim edildi
Pano içi projeler klasör içinde mevcut
FAT / SAT test raporları mevcut

2️⃣ PANO GÖVDE VE MEKANİK KONTROL

KontrolVarYokNot
Pano zemine sabitlenmiş
Sismik sabitleme yapılmış
Kapılar düzgün kapanıyor
Menteşeler sağlam
Kapı kolları sağlam
Pano boyası hasarsız
Pano içi temiz
Vida/metal talaşı yok

3️⃣ HAVALANDIRMA VE ISI KONTROLÜ

KontrolVarYokNot
Fan mevcut
Fan yönü doğru
Fan filtresi mevcut
Filtre montajı yapılmış
Hava giriş–çıkış doğru
Aşırı ısınma riski yok

4️⃣ KABLO GİRİŞ KONTROLÜ

KontrolVarYokNot
Kablolar projeye uygun yönden giriyor
Tüm girişlerde rakor var
Boş delikler kapatılmış
IP koruma sağlanmış
Kablolar yeterli uzunlukta
Kablolar gergin değil

5️⃣ KLEMENS VE BAĞLANTI KALİTESİ

KontrolVarYokNot
Tüm çok telli kablolarda yüksük var
Klemens bağlantıları sağlam
Ray klemens durdurucular mevcut
Bara bağlantı civataları sıkı

6️⃣ TOPRAKLAMA KONTROLÜ

KontrolVarYokNot
PE barası mevcut
N barası ayrı
Toprak kabloları ayrı papuçlu
Gövde topraklamaları yapılmış

7️⃣ ETİKETLEME KONTROLÜ

KontrolVarYokNot
Klemens etiketleri mevcut
Kablo etiketleri mevcut
Cihaz etiketleri mevcut
Etiketler proje ile uyumlu
Pano kapak etiketleri mevcut
Tehlike etiketi mevcut

8️⃣ PROJE – MALZEME UYUM KONTROLÜ

KontrolVarYokNot
Projedeki tüm malzemeler panoda var
Panoda projede olmayan malzeme yok
Sigorta akımları doğru
Kompakt şalter akımı doğru
Kompakt şalter kesme kapasitesi doğru
Kontaktör akımı doğru
Röle bağlantıları doğru

9️⃣ ŞEMA KONTROLÜ

KontrolVarYokNot
Tek hat – 3 hat uyumlu
Kablo numaraları benzersiz
Kablo numaraları projeyle uyumlu

🔟 PANO İÇİ DÜZEN

KontrolVarYokNot
Kablo kanalları düzenli
Kablolar paralel döşenmiş
Kablo bağları düzgün
Keskin kablo dönüşü yok

1️⃣1️⃣ TEST VE ÖLÇÜMLER

KontrolVarYokNot
İzolasyon testi yapılmış
Toprak süreklilik testi yapılmış
Fonksiyon testleri yapılmış
Termal kamera kontrolü yapılmış

🟥 SON KARAR

Sonuçİşaret
PANO TESLİM ALINDI
EKSİKLER VAR – REDDEDİLDİ

İstersen bunu PDF veya poster formatında hazırlanacak şekilde düzenleyebiliriz 👍

Alüminyum kablo / bara neden bakır bara veya klemense direkt bağlanmaz?

Posted by islamkalkan at 15:23

Alüminyum kablo / bara neden bakır bara veya klemense direkt bağlanmaz?
Bi-metal neden zorunludur?


1️⃣ En kritik gerçek 

👉 Bakır ve alüminyum birbirine direkt bağlanamaz.
Bağlanırsa sistem çalışır… ama yavaş yavaş yanmaya başlar.

Bu bir arıza değil.
Bu zaman ayarlı pano yangınıdır.


2️⃣ Görsel 1 – En tehlikeli hata (bükülerek bağlama)


Bakır ile alüminyumun birbirine sarılması.


Bu sahada çok yapılır çünkü:
“Elektrik geçiyor ya abi” mantığı.

Ama gerçekte olan:

Bu bağlantı elektrik pili oluşturur.

Çünkü:

BakırAlüminyum
Soy metalAktif metal

Elektrik + nem + hava = galvanik pil

Sonuç:
Alüminyum kendini feda eder.

Al → Al³⁺ + elektron

Ve yüzeyde şu oluşur:
👉 Alüminyum oksit (Al₂O₃)

Bu madde:

  • iletken değil ❌

  • çok sert ❌

  • temas yüzeyini yok eder ❌

Sonuç zinciri:

Temas direnci ↑
→ Isınma ↑
→ Gevşeme ↑
→ Ark ⚡
→ Yangın 🔥

Sigorta bunu görmez.
Kaçak akım görmez.
Termik görmez.

Çünkü bu kısa devre değil
Bu temas yangınıdır.

Satışta vurucu cümle bu 👆


3️⃣Cu vs Al farkı

Bakır:

  • iyi iletken

  • stabil

  • oksidi iletken

Alüminyum:

  • hafif

  • ucuz

  • oksidi yalıtkan

Yani Al kablo oksitlenince:
👉 Kablo kendi kendini yalıtır.

Temas noktası küçülür → akım aynı → akım yoğunluğu artar.

Bu da noktasal ısınma üretir.


4️⃣  Klemense sıkma hatası

Bakır klemens içine Al kablo sıkılmış.

Problem:

Klemens = bakır alaşım
Kablo = alüminyum

Yine Cu + Al teması başladı.

Bir de üzerine mekanik problem gelir:

Alüminyumun genleşmesi:
Bakırdan %40 fazla.

Yük altında:
Isın → genleş → gevşe
Soğut → büzül → boşluk oluş

Bu döngü aylarca sürer.

Sonuç:
👉 Vida gevşer
👉 Temas yüzeyi küçülür
👉 Ark oluşur

Pano yangınlarının en klasik sebebi.


5️⃣ ÇÖZÜM: Bi-Metal Pabuç 

👉 Al-Cu Bimetal Kablo Pabucu

Bu parça fabrikada özel yöntemle üretilir:

Bir taraf: Alüminyum tüp
Bir taraf: Bakır başlık

Birleşim yöntemi:

  • sürtünme kaynağı

  • patlatma kaynağı

Yani iki metal atomik seviyede birleşir.

Bu birleşme:

  • oksitlenmez

  • gevşemez

  • galvanik korozyon oluşmaz

Sahada bu kaliteyi yapmak imkansızdır.


6️⃣ Sistem nasıl çalışır?

Bağlantı zinciri:

Şebeke (Al kablo)
Al kısmı pabuç içine preslenir
→ Geçiş noktası (fabrika kaynağı)
Bakır başlık baraya bağlanır

Yani:

Al → Al ile temas
Cu → Cu ile temas

Düşmanlar ayrıldı ✔️


7️⃣ Bu parça neden gereklidir? 

✔ Pano yangın riskini azaltır
✔ Temas direncini düşürür
✔ Bağlantı ömrünü 10-20 yıl yapar
✔ Bakım ihtiyacını azaltır
✔ Sigorta şirketleri için kritik güvenliktir

“Bi-metal kullanılmazsa koruma cihazları yangını engelleyemez.”

Çünkü yangın:

  • aşırı akımdan değil

  • kötü temastan çıkar.


8️⃣ Açık kontak konusu (yardımcı kontak)

Bu sistemlerde genelde:

Motor koruma / şalter / MCCB üzerinde bulunan
13-14 NO yardımcı kontak

Amaç:

Arıza olduğunda PLC’ye sinyal vermek.

Bağlantı gevşer → ısınma → şalter attı

NO kontak kapanır →
PLC alarm üretir:

  • feeder trip

  • motor fault

  • line fault

Yani sistem sadece korumaz, haber verir.


9️⃣ Faz neden girer neden çıkar?

Pano enerji yolu:

Trafo / Şebeke
→ Bara
→ Şalter / Koruma
→ Kontaktör
→ Motor / Yük

Koruma cihazı:

  • fazı izler

  • gerektiğinde keser

  • tekrar verir

Yani faz girer → korunur → yükü beslemek için çıkar.

“Alüminyum kablonun bakır baraya direkt bağlanması pano içinde gizli yangın üretir.
Bi-metal pabuç bu yangını başlamadan engelleyen kritik güvenlik ekipmanıdır.”

Motor Koruma Şalteri

Posted by islamkalkan at 09:04

Siemens SIRIUS 3RV2011 Motor Koruma Şalteri (MPCB)


1️⃣ Bu cihaz aslında NEDİR?

Bu cihazın en doğru tanımı:

👉 Motor sigortasıdır.

Ama klasik sigorta değil.
Motorlar için özel tasarlanmış akıllı koruma şalteridir.

Bir motoru yakabilecek 5 ana tehlikeyi aynı cihazla engeller:

  • Kısa devre

  • Aşırı yük

  • Faz kaybı

  • Kilitlenmiş rotor (motor sıkışması)

  • Uzun süreli zorlanma

Bu yüzden adı: Motor Protection Circuit Breaker


2️⃣ İç yapısı (asıl merak edilen kısım)

Bu cihazın içinde 3 farklı koruma mekanizması vardır:

⚡ 1) Manyetik koruma (kısa devre)

İçinde elektromıknatıs bobini bulunur.

Kısa devre olunca:

  • Akım bir anda 10–15 kat artar

  • Bobin manyetik alan oluşturur

  • Mekanizmayı anında düşürür

⏱ Tepki süresi: milisaniye

Yani motor kablosu patlamadan devre kesilir.


🔥 2) Termik koruma (aşırı yük)

İçinde bimetal şerit vardır.

Bimetal = iki farklı metalin birleşimi

Akım arttıkça:

  • Isınır

  • Eğilir

  • Mekanizmayı tetikler

Bu gecikmeli korumadır.

Neden gecikmeli?
Motor kalkışta yüksek akım çeker.
Ama uzun süre yüksek akım çekerse → motor yanar.

Bu cihaz motorun ısınmasını taklit eder.

Bu yüzden üzerinde CLASS 10 yazar.

👉 Motorun ısınma karakteristiğine göre çalışır.


⚙️ 3) Mekanik şalter sistemi

Üzerindeki kol sadece aç/kapa değildir.

İçinde:

  • Yaylı açma mekanizması

  • Kilitleme sistemi

  • Trip göstergesi

Bu yüzden arıza olduğunda kol TRIPPED konumuna düşer.


3️⃣ Faz neden giriyor, neden çıkıyor?

Bu çok kritik soru 👇

Üst klemensler:
1/L1 – 3/L2 – 5/L3 → Şebeke giriş

Alt klemensler:
2/T1 – 4/T2 – 6/T3 → Motor çıkış

Yani cihaz motor hattının seri üzerindedir.

Şebekeden gelen akım:
➡️ Cihazın içinden geçer
➡️ Sürekli ölçülür
➡️ Sonra motora gider

Cihaz akımı ölçebilmek için motor hattının içinden geçmek zorundadır.

Bu yüzden faz girer ve faz çıkar.

Çıkan faz nereye gider?
👉 Kontaktöre veya direkt motora gider.

Genelde sıra:

Şebeke → Sigorta → Kontaktör → MPCB → Motor


4️⃣ Yardımcı kontak (13-14) neden var?

Bu kısım satışta çok etkili 💰

Motor koruma şalteri sadece motoru kapatmaz.

👉 Sisteme bilgi verir.

Yardımcı kontaklar:

  • 13–14 → NO (açık kontak)

  • 21–22 → NC (kapalı kontak)

Motor koruma attığında:

Bu kontaklar:

  • PLC’ye sinyal gönderir

  • Alarm verir

  • HMI ekranına hata düşer

  • Kontaktör bobinini keser

Yani sadece korumaz → arıza bilgisini bildirir.

Endüstride buna:
👉 geri bildirim (feedback) denir.


5️⃣ Neden gereklidir? (Müşteriye anlatılacak kısım)

Bir motor yandığında ne olur?

  • Motor değişir 💸

  • Üretim durur 💸💸

  • İş kaybı olur 💸💸💸

  • Servis çağrılır 💸💸💸💸

Ama bu cihazın fiyatı = motorun yanında çok küçük.

Bu yüzden şu cümle çok güçlüdür:

👉 “Motoru değil, üretimi korur.”


6️⃣ Bu cihaz olmazsa ne olur?

Sigorta tek başına motoru koruyamaz.

Sigorta:

  • Kısa devreyi görür ✔

  • Ama motor zorlanmasını görmez ❌

  • Faz kaybını görmez ❌

  • Motor sıkışmasını görmez ❌

Motorların %70’i aşırı yükten yanar.

İşte bu cihaz tam olarak bunu engeller.


Motor koruma şalteri, elektrik motorlarını kısa devreye, aşırı yüke, faz kaybına ve mekanik sıkışmaya karşı koruyan, sigorta ve termik rölenin birleşmiş halidir. Motor akımını sürekli izleyerek arıza oluşmadan sistemi durdurur ve yardımcı kontakları sayesinde otomasyon sistemine hata bilgisi gönderir. Bu sayede motor yanmaları ve üretim duruşları büyük ölçüde önlenir.

www.elektrikegitimi.com

Entes MKS-03 Faz Koruma Rölesi (Phase Failure + Phase Sequence)

Posted by islamkalkan at 08:42


Entes MKS-03 Faz Koruma Rölesi (Phase Failure + Phase Sequence)

Bu cihazın görevi tek cümle ile:

Motoru yanlış fazdan, eksik fazdan ve ters fazdan korumak.

Aslında bu röle = motorun sigortası değil, BEYNİDİR.


Panodaki klemenslerin anlamı

Üst kısım giriş:

  • L2 – N – L3

  • Bu röle 3 fazı izlemek için fazlardan beslenir.

Alt kısım çıkış:

  • L1 – 1 – 2

  • Buradaki 1–2 = rölenin yardımcı kuru kontağıdır (NO contact)

Yani alt taraftan çıkan şey yük beslemesi değil, komut sinyalidir.

Bu çok kritik 👍


Önce en kritik soruyu cevaplayalım

❓ Neden faz giriyor?

Röle motoru izleyebilmek için şebekeyi ölçmek zorunda.

Bu cihaz:

  • Faz sırası doğru mu?

  • Fazlardan biri kayıp mı?

  • Faz gerilimleri normal mi?

  • Fazlar dengesiz mi?

bunları anlayabilmek için 3 fazı ölçüm amacıyla içine alır.

Yani içinden geçen faz = ölçüm sinyali

Bu röle yük taşımaz.


❓ Peki çıkan faz nereye gidiyor?

Gitmiyor 🙂
Bu cihazdan motor beslemesi çıkmaz.

Alt taraftaki 1-2 çıkışı:

👉 Kontaktör bobinine gider.

%99 panolarda bağlantı şu şekildedir:

Faz → Sigorta → Faz Rölesi → Kontaktör Bobini → Motor çalışır

Yani röle diyor ki:

“Şebeke sağlıklıysa kontaktörü çalıştırmana izin veriyorum.”


İç yapısı 

Bu cihazın içinde 3 ana blok vardır:

1️⃣ Faz algılama devresi

İçinde:

  • Gerilim bölücü devreler

  • Sıfır geçiş algılama

  • Faz karşılaştırma devresi

Şunları ölçer:

  • Faz sırası (RST mi STR mi?)

  • Faz kaybı

  • Gerilim düşümü

  • Faz dengesizliği


2️⃣ Mikro kontrol / analog kontrol katı

Fazlar doğruysa:

✔ Röle çıkışını aktif eder
Yanlışsa:

❌ Röleyi bırakır


3️⃣ Röle çıkış kontağı (en önemli kısım)

İçinde küçük bir elektromekanik röle vardır.

Bu röle:

  • 1-2 NO kontaktır (Normalde Açık)

Şebeke sağlıklı → kontak kapanır
Arıza → kontak açılır

Bu kadar basit ama çok kritik.


Açık kontak neden kullanılır?

Bu soruyu müşteriye anlatırken şöyle satabilirsin:

👉 Çünkü güvenli sistemler fail-safe çalışır.

Eğer röle:

  • bozulursa

  • enerjisi kesilirse

  • fazlardan biri giderse

Kontak otomatik açılır → motor durur.

Yani sistem:
Arıza durumunda ÇALIŞMAZ.

Bu endüstride en güvenli mantıktır.


Cihaz aslında neyi kontrol ediyor?

Bu röle motoru 4 büyük felaketten korur:

1️⃣ Faz kaybı (En tehlikelisi)

Bir faz giderse motor:

  • Tek fazda çalışır

  • 6 kat akım çeker

  • 3-5 dakika içinde yanar 🔥

Motor yanma sebeplerinin %60’ı faz kaybıdır.


2️⃣ Faz sırası hatası (Ters dönme)

Fazlar ters bağlanırsa:

Motor ters döner.

Bu şu makinelerde FELAKET:

  • Pompa

  • Kompresör

  • Fan

  • Asansör

  • Vinç

Pompa ters dönerse:

  • su basmaz

  • mekanik hasar oluşur


3️⃣ Gerilim dengesizliği

Fazlardan biri düşükse motor:

  • sargı ısınır

  • izolasyon erir

  • motor ömrü %50 azalır


4️⃣ Faz asimetrisi

Motor titreşim yapar, rulman bozar.


En önemli satış cümlesi 💰

Bir müşteriye bunu şöyle anlat:

👉 “Bu röle 1.500 TL’lik bir cihazdır, ama
50.000 TL’lik motoru korur.”

Sanayide motor yanması = üretim durması.

Üretim durması = saatlik yüzbinlerce TL zarar.

Bu yüzden bu röle:
Opsiyon değil zorunluluktur.


Kontaktör bobin bağlantısı (gerçek kullanım)

Standart bağlantı:

Faz → Sigorta → Faz Rölesi (1-2) → Kontaktör A1 bobin

Faz sağlıklı:

  • 1-2 kapanır

  • kontaktör çeker

  • motor çalışır

Faz hatalı:

  • 1-2 açılır

  • kontaktör bırakır

  • motor DURUR

Yani bu cihaz:
👉 Motoru çalıştırmaz.
👉 Motorun çalışmasına İZİN verir.



“Motor yanmalarının en büyük sebebi faz hatalarıdır. Faz koruma rölesi olmayan panoda motor aslında korumasızdır. Bu cihaz şebekeyi sürekli izler, en ufak faz hatasında motoru devreden çıkarır. Motoru değil, üretiminizi korur.”



3 Şubat 2026 Salı

Pano İçinde Topraklama ve Nötr Baralarının Doğru Kullanımı

Posted by islamkalkan at 13:54


Pano İçinde Topraklama ve Nötr Baralarının Doğru Kullanımı

Elektrik panolarında topraklama (PE) ve nötr (N) iletkenlerinin doğru şekilde toplanması; güvenlik, işletme sürekliliği ve bakım kolaylığı açısından kritik öneme sahiptir. Sahada sıkça karşılaşılan hatalı uygulamalardan biri, çok sayıda kablonun tek bir papuç altında birleştirilerek tek civata ile baraya bağlanmasıdır. Aşağıda bu yöntemin sakıncaları ve doğru çözüm yaklaşımı eğitim amaçlı olarak açıklanmıştır.


❌ Hatalı Uygulama: Tek Papuçta Çoklu Kablo

Topraklama barasına veya nötr barasına, farklı devrelere ait birçok kablonun tek bir kablo pabucu içine sıkıştırılarak tek civata ile sabitlenmesi şu riskleri doğurur:

  • Müdahale zorluğu: Olası bir arızada hangi kablonun hangi devreye ait olduğu ayırt edilemez.

  • Isınma riski: Papuç içinde kablolar tam temas etmezse arada hava boşlukları oluşur. Bu durum temas direncini artırır ve ısınmaya sebep olur.

  • Gevşeme ihtimali: Zamanla civata gevşediğinde tüm kablolar aynı anda etkilenir.

  • Genişletme sorunu: Sonradan eklenecek makine veya hatlar için yeni kablo eklemek neredeyse imkânsız hale gelir.

  • Standartlara aykırılık: Elektrik tesisat standartları, her iletkenin güvenli ve izlenebilir şekilde bağlanmasını öngörür.


✅ Doğru Uygulama: Yardımcı Klemens / Dağıtım Barası Kullanımı

Bu problemlerin önüne geçmek için ana topraklama veya nötr barasına yardımcı bir klemens barası eklenmiştir. Bu sayede:

  • Her kablo ayrı bir bağlantı noktasına girer.

  • Her bağlantı ayrı civata ile sıkılır.

  • Isınma ve temas direnci problemleri ortadan kalkar.

  • Arıza anında müdahale hızlı ve güvenli olur.

  • Gelecekte yapılacak ilaveler için boş bağlantı noktaları hazırdır.

Bu yaklaşım özellikle bakım-onarım yapılan, zamanla genişleyen endüstriyel tesislerde büyük avantaj sağlar.





🧱 Kullanılan Malzemeler

Pano içinde düzenli ve güvenli bir yapı oluşturmak için şu ekipmanlar tercih edilmiştir:

  • Geniş kesitli bakır topraklama / nötr barası
    (Ana potansiyel dengeleme ve yüksek akım taşıyan bağlantılar için)

  • Modüler pano tipi bakır topraklama / nötr klemens barası
    (Küçük kesitli ve çok sayıda kablonun ayrı ayrı bağlanması için)

  • Uygun kesitte kablo pabuçları

  • Etiketleme (PE / N işaretleri)

  • Titreşime dayanıklı civata–somun bağlantıları


📌 Sonuç ve Tavsiye

Elektrik panolarında düzen sadece estetik değildir; can ve mal güvenliğinin bir parçasıdır.

  • Tek civatada çoklu kablo → risk

  • Her kabloya ayrı bağlantı noktası → güvenlik + bakım kolaylığı

Özellikle topraklama ve nötr devrelerinde bu prensipten taviz verilmemelidir. Küçük bir klemens barası eklemek, ileride yaşanabilecek büyük problemlerin önüne geçer.



🌐 www.elektrikegitimi.com


back to top