Pano İçinde Topraklama ve Nötr Baralarının Doğru Kullanımı

Pano İçinde Topraklama ve Nötr Baralarının Doğru Kullanımı

Elektrik panolarında topraklama (PE) ve nötr (N) iletkenlerinin doğru şekilde toplanması; güvenlik, işletme sürekliliği ve bakım kolaylığı açısından kritik öneme sahiptir. Sahada sıkça karşılaşılan hatalı uygulamalardan biri, çok sayıda kablonun tek bir papuç altında birleştirilerek tek civata ile baraya bağlanmasıdır. Aşağıda bu yöntemin sakıncaları ve doğru çözüm yaklaşımı eğitim amaçlı olarak açıklanmıştır.

---

❌ Hatalı Uygulama: Tek Papuçta Çoklu Kablo

Topraklama barasına veya nötr barasına, farklı devrelere ait birçok kablonun tek bir kablo pabucu içine sıkıştırılarak tek civata ile sabitlenmesi şu riskleri doğurur:

• Müdahale zorluğu: Olası bir arızada hangi kablonun hangi devreye ait olduğu ayırt edilemez.

• Isınma riski: Papuç içinde kablolar tam temas etmezse arada hava boşlukları oluşur. Bu durum temas direncini artırır ve ısınmaya sebep olur.

• Gevşeme ihtimali: Zamanla civata gevşediğinde tüm kablolar aynı anda etkilenir.

• Genişletme sorunu: Sonradan eklenecek makine veya hatlar için yeni kablo eklemek neredeyse imkânsız hale gelir.

• Standartlara aykırılık: Elektrik tesisat standartları, her iletkenin güvenli ve izlenebilir şekilde bağlanmasını öngörür.

---

✅ Doğru Uygulama: Yardımcı Klemens / Dağıtım Barası Kullanımı

Bu problemlerin önüne geçmek için ana topraklama veya nötr barasına yardımcı bir klemens barası eklenmiştir. Bu sayede:

• Her kablo ayrı bir bağlantı noktasına girer.

• Her bağlantı ayrı civata ile sıkılır.

• Isınma ve temas direnci problemleri ortadan kalkar.

• Arıza anında müdahale hızlı ve güvenli olur.

• Gelecekte yapılacak ilaveler için boş bağlantı noktaları hazırdır.

Bu yaklaşım özellikle bakım-onarım yapılan, zamanla genişleyen endüstriyel tesislerde büyük avantaj sağlar.

---

🧱 Kullanılan Malzemeler

Pano içinde düzenli ve güvenli bir yapı oluşturmak için şu ekipmanlar tercih edilmiştir:

• Geniş kesitli bakır topraklama / nötr barası
  (Ana potansiyel dengeleme ve yüksek akım taşıyan bağlantılar için)

  

• Modüler pano tipi bakır topraklama / nötr klemens barası
  (Küçük kesitli ve çok sayıda kablonun ayrı ayrı bağlanması için)

• Uygun kesitte kablo pabuçları

• Etiketleme (PE / N işaretleri)

• Titreşime dayanıklı civata–somun bağlantıları

---

📌 Sonuç ve Tavsiye

Elektrik panolarında düzen sadece estetik değildir; can ve mal güvenliğinin bir parçasıdır.

• Tek civatada çoklu kablo → risk

• Her kabloya ayrı bağlantı noktası → güvenlik + bakım kolaylığı

Özellikle topraklama ve nötr devrelerinde bu prensipten taviz verilmemelidir. Küçük bir klemens barası eklemek, ileride yaşanabilecek büyük problemlerin önüne geçer.

---

🌐 www.elektrikegitimi.com

Baralı Dağıtım Klemensi

Baralı Dağıtım Klemensi
Piyasada şu isimlerle de geçer:

• Dağıtım klemensi

• Baralı klemens

• Faz dağıtım klemensi

• Power distribution block

• Ana dağıtım bloğu

---

1️⃣ Bu nedir? (Tanım)

Bu ürün, tek bir noktadan gelen faz, nötr veya PE hattını, pano içinde birden fazla hatta güvenli ve düzenli şekilde dağıtmak için kullanılan,
içinde bakır (veya pirinç) bara bulunan izoleli dağıtım klemensidir.

Senin fotoğraftaki örnekte:

• Üstte N (Nötr)

• Altta L1 – L2 – L3 (fazlar)
  etiketlenmiş çok çıkışlı baralı dağıtım klemensi görülüyor.

---

2️⃣ Ne işe yarar? Neden kullanılır?

Ana amaçları:

✔ Faz / nötr hattını çoğaltmak
✔ Kabloları üst üste sıkmak yerine düzenli dağıtım yapmak
✔ Isınmayı ve gevşemeyi azaltmak
✔ Pano içinde standart ve okunabilir bir yapı sağlamak
✔ Bakım ve arıza tespitini kolaylaştırmak

❌ Yanlış uygulama:
Bir sigorta çıkışına 3–4 kabloyu aynı vidaya sıkmak

✅ Doğru uygulama:
Sigortadan tek kablo → dağıtım klemensi → çoklu çıkış

---

3️⃣ İç yapısı nasıldır?

Bu klemenslerin içinde:

• 🔶 Tek parça bakır bara

• 🔶 Bara üzerinde her çıkış için ayrı vidalı sıkma noktası

• 🔶 Yüksek ısıya dayanıklı izole gövde

• 🔶 DIN ray uyumlu taşıyıcı yapı

📌 Önemli nokta:
Her çıkış elektriksel olarak aynı baraya bağlıdır, yani potansiyeller eşittir.

---

4️⃣ Kaç kablo bağlanır?

Modele göre değişir ama genel olarak:

• 1 giriş – 4 / 6 / 8 / 12 / 16 çıkış

• Her çıkış tek kablo içindir
  (iki kablo aynı deliğe sıkılmaz ❗)

📌 Senin fotoğraftaki model:

• Her faz için çoklu çıkışlı

• Nötr için ayrı baralı yapı

• Profesyonel pano standardına uygundur

---

5️⃣ Hangi kablo kesitleri bağlanır?

Bu tamamen klemensin akım ve kesit kapasitesine bağlıdır.

Genel örnek tablo:

Klemens Tipi	Giriş Kesiti	Çıkış Kesiti
Küçük tip	6–16 mm²	2,5–6 mm²
Orta tip	16–35 mm²	6–16 mm²
Büyük tip	35–95 mm²	10–35 mm²

📌 Aynı klemens üzerinde farklı kesitlerde kablo bağlanabilir (etiketine bakmak şartıyla).

---

6️⃣ Hangi güçlerde ve akımlarda kullanılır?

Yaygın akım değerleri:

• 80 A

• 125 A

• 160 A

• 250 A

• 400 A

Yaklaşık örnek:

• 125 A’lik bir dağıtım klemensi
  → küçük–orta ölçekli dağıtım panoları

• 250–400 A
  → ana dağıtım ve tali panolar

📌 Kural:

Dağıtım klemensinin akım değeri, besleyen sigortadan düşük OLAMAZ

---

7️⃣ Isınma ve sıcaklık dayanımı

Kaliteli baralı klemenslerde:

• Bara: elektrolitik bakır

• Gövde: alev yürütmez (V0) plastik

• Çalışma sıcaklığı:
  –25 °C / +85 °C (bazı modeller +100 °C)

Isınmayı azaltan faktörler:
✔ Tek kablo – tek vida prensibi
✔ Geniş kesitli bara
✔ Vidalı sağlam sıkma
✔ Pano içinde hava dolaşımı

---

8️⃣ Nerelerde kullanılır?

• Ana dağıtım panoları

• Kat panoları

• Makine kontrol panoları

• MCC panoları

• Jeneratör – UPS çıkış panoları

• Otomasyon ve endüstriyel tesisler

---

9️⃣ Avantajları

✅ Düzenli pano yapısı
✅ Daha az temas direnci
✅ Isınma riski düşer
✅ Bakım kolaylığı
✅ Proje ve kontrol sırasında olumlu izlenim

---

🔟 Sık yapılan hatalar (Uyarı)

❌ Akım değeri düşük klemens seçmek
❌ Aynı deliğe iki kablo sıkmak
❌ Tork anahtarı kullanmamak
❌ Nötr ve fazı aynı blokta karıştırmak
❌ Etiketleme yapmamak

---

1️⃣1️⃣ Blog için eklemeni önerdiğim başlıklar

Eğer yazıyı güçlendirmek istersen şunları da ekleyebilirsin:

• Dağıtım klemensi ile ray klemensi farkı

• Baralı klemens vs köprülenmiş ray klemensi

• Termal kamera ile ısınma örneği

• Pano standartları (IEC / TSE) açısından değerlendirme

• “Ustanın yaptığı – doğrusunun bu olduğu” karşılaştırması

www.elektrikegitimi.com

Kaçak Akım Rölesi (RCCB) Nedir, Ne İşe Yarar?

Geri Git

Resmi Büyütmek İçin TIKLAYINIZ.

🔌 Kaçak Akım Rölesi (RCCB) Nedir, Ne İşe Yarar?

Kaçak akım rölesi insanı ve tesisi korumak için kullanılır.
Fazdan çıkan akım ile nötrden dönen akımı karşılaştırır.

• Eğer eşit değilse

• Yani akımın bir kısmı toprağa / gövdeye / insana kaçıyorsa
  ➡️ Devreyi çok kısa sürede açar

Özetle:

Sigorta tesisi korur
Kaçak akım rölesi canı korur

---

📊 Üzerindeki Değerler Ne Anlama Geliyor? (Fotoğrafa Göre)

RCCB 40A – 30mA – 400V

🔹 40A (Anma Akımı)

• Rölenin sürekli taşıyabileceği maksimum akım

• Yük koruması yapmaz, sadece taşır

🔹 30 mA (Kaçak Akım Hassasiyeti)

• İnsan koruma seviyesi

• 30 mA → çarpılmaya karşı standart değerdir

300 mA olsaydı → yangın koruma amaçlı olurdu

🔹 400V

• 3 faz + N sistemlerde kullanılabileceğini gösterir

🔹 Type AC

• Sadece AC kaçak akımlara duyarlı

• Günümüzde çoğu yerde Type A tercih edilir

---

📐 Projede Nasıl Gösterilir?

Tek hat şemasında genelde:

───[ RCCB 40A / 30mA ]───

veya

KAR 40A 30mA

şeklinde gösterilir.

Not:
Kaçak akım rölesi sigorta yerine çizilmez,
sigortadan sonra gösterilir.

---

🗂️ Hangi Panolarda Kullanılır?

✔ Ana dağıtım panosu
✔ Tali panolar
✔ Daire panoları
✔ Makine panoları
✔ Şantiye panoları

Özellikle:

• Nemli ortamlar

• Metal gövdeli makineler

• İnsan temas ihtimali olan yerler

---

⚙️ Hangi Yüklerde Kullanılır?

• Priz hatları

• Aydınlatma devreleri

• Motorlar

• Makineler

• El aletleri

Kısaca:
İnsan temas edebiliyorsa → kaçak akım şart

---

🔧 Sisteme Nasıl Bağlanır?

Doğru sıralama:

Şebeke
   ↓
Ana Şalter / Sigorta
   ↓
Kaçak Akım Rölesi
   ↓
Yükler

🔴 Faz + NÖTR mutlaka birlikte röleden geçmelidir
🔴 Nötr, başka yerden köprülenmez

---

🔁 Tek Kullanımlık mı?

❌ Hayır, tek kullanımlık değildir.

• Kaçak oluşur → atar

• Sorun giderilir → tekrar kaldırılır

⚠️ Ancak:

• İç mekanizması bozulmuşsa

• Test butonu çalışmıyorsa
  ➡️ değiştirilmelidir

---

🧪 Test Butonu Ne İçin?

Üzerindeki TEST butonu:

• Rölenin çalıştığını kontrol eder

• Ayda 1 kez basılması tavsiye edilir

Testte atmıyorsa → röle görev yapmıyor demektir

---

🧠 Ustalara Gönderme (Linç Yemelik Değil 😄)

“Kaçak akım rölesi tesisatı değil,
insanı korur.
Çalışıyorsa kimse fark etmez,
çalışmazsa herkes fark eder.”

Bu cümle alay değil, meslek hatırlatmasıdır 👍

---

İstersen bir sonraki adımda:

• 📌 “Sigorta + Kaçak Akım neden birlikte?”

• 📌 30 mA – 100 mA – 300 mA karşılaştırmalı görsel

• 📌 Ustaya laf sokmadan öğreten sosyal medya post metni

 www.elektrikegitimi.com

Parafudr (SPD – Surge Protective Device)

Parafudr (SPD – Surge Protective Device)

Görevi:

• Yıldırım düşmesi

• Şebeke anahtarlamaları

• Trafo açma-kapama

• Endüktif yüklerin devreye girip çıkması

sonucu oluşan ani aşırı gerilim darbelerini:
➡️ toprağa boşaltmak
➡️ pano içindeki cihazları korumak

📌 Sigorta gibi enerjiyi kesmez, fazladan geleni emer ve toprağa gönderir.

---

🧱 Fotoğraftaki Parafudr Ne Tip?

Üzerinde yazan T2 ifadesi çok önemli:

• T2 (Type 2)
  → İç tesisat ve pano koruması
  → En yaygın kullanılan tip

Bu ürün:

• 3 Faz + N (L1-L2-L3-N)

• Raycap marka

• Modüler tip (arızalı modül değişebilir)

---

🔢 Üzerindeki Değerler Ne Anlama Geliyor?

Örnek olarak bir faz modülünü okuyalım:

🔹 Uc – Sürekli Çalışma Gerilimi

• Uc = 320 VAC (fazlar)

• Uc = 255 VAC (N hattı)

➡️ Bu değerin üstünde sürekli çalışmaz, zarar görür.

---

🔹 In – Nominal Deşarj Akımı

• In = 20 kA

➡️ Ortalama yıldırım darbesinde güvenle boşaltabileceği akım.

---

🔹 Imax – Maksimum Deşarj Akımı

• Imax = 40 kA

➡️ Bir seferlik dayanabileceği en yüksek darbe.

---

🔹 Up – Koruma Seviyesi

• Up = 1.5 kV

➡️ Parafudr devredeyken, cihazlara izin verilen maksimum gerilim
Ne kadar düşük → o kadar iyi.

---

🔹 “RED = REPLACE”

• Üst pencere kırmızıya dönerse:

  • O modül görevini bitirmiştir

  • Değiştirilmelidir

  • Sistem korunmaz

📌 Bu büyük avantajdır → arızayı gözle görürsün.

---

📐 Projede Nasıl Gösterilir?

Tek Hat Şemasında:

• Fazlardan ve N’den toprak hattına paralel bağlanır

• Sembol genelde:

  • ⚡⏚

  • “SPD”

  • “T2”

Örnek yazım:

SPD – T2 – 3P+N – 40kA

📌 Sigorta gibi seri değil, paralel gösterilir.

---

🧠 Hangi Panolarda Kullanılır?

✅ Kullanılması Gereken Yerler

✔ Ana dağıtım panosu
✔ Tali dağıtım panosu
✔ MCC panoları
✔ Otomasyon panoları
✔ PLC – inverter – sürücü panoları
✔ Zayıf akım / data panosu (ayrı SPD ile)

❌ Kullanılmaz

❌ Topraklaması olmayan sistem
❌ Geçici, seyyar panolar (çoğu durumda)

---

🔌 Hangi Yükleri Korur?

✔ PLC
✔ İnverter
✔ Sürücü
✔ Otomasyon kartları
✔ Sayaçlar
✔ Röleler
✔ Elektronik güç kaynakları

📌 Motoru değil, motoru süren elektroniği korur.

---

🔗 Sistemde Nasıl Bağlanır?

Çok kritik noktalar 👇

1️⃣ Pano girişine yakın bağlanır
2️⃣ Toprak hattı çok kısa olmalı

• Mümkünse 50 cm’den kısa

• Kalın kesit (en az 16 mm² Cu)
  3️⃣ Faz + N → SPD
  4️⃣ SPD → doğrudan ana toprak barasına

📌 Uzun toprak hattı = işe yaramayan parafudr

---

🔁 Tek Kullanımlık mı?

❌ Hayır, sigorta gibi tek atımlık değil

✅ Ama sınırsız da değil

• Küçük darbeleri defalarca karşılar

• Büyük darbe sonrası:

  • Modül ölür

  • Gösterge kırmızı olur

  • Modül değişir

👉 Bu model modüler olduğu için:

• Tüm cihaz değil

• Sadece bozuk faz değişir

---

🎯 Ustaya Tek Cümlelik Anlatım

“Bu cihaz yıldırımı kesmez, yıldırımın elektriğini toprağa boşaltır.”

---

📌 Son Uyarı (Çok Önemli)

Topraklaması kötü olan yerde parafudr süs olur.

Toprak yoksa:

• SPD çalışmaz

• Cihazlar yine yanar

• “Parafudr vardı” kimseyi kurtarmaz

---

İstersen devamında:

• 🖼 T1–T2–T3 parafudr karşılaştırmalı görsel

• 📋 Parafudr montajında yapılan 10 ölümcül hata

• 😄 Ustalara saygılı, linç yemeyen eğitici mizah görseli

• 📐 Örnek tek hat şeması (SPD’li)

hazırlayayım.

(SAYFA YAZISI)

TÜM İÇERİK...................WIN Otomasyon Fuarı 2015
Tavsiye Ettiğimiz Hesapmakinası  TIKLA
www.elektrikegitimi.com

Bıçaklı Sigorta (NH Sigorta) Nedir?

Geri Git

Resmi Büyütmek İçin TIKLAYINIZ.

🔪 Bıçaklı Sigorta (NH Sigorta) Nedir?

Bıçaklı sigortalar;
yüksek akım – yüksek kısa devre gücü olan yerlerde kullanılan, çok hızlı ve güvenilir bir aşırı akım koruma elemanıdır.

• Sigortanın iki ucunda bakır bıçaklar vardır

• Özel sigorta yuvasına (NH tabanına) takılır

• Plastik değil, porselen + metal ağırlıklı yapıdadır

📌 Fotoğraftaki: NH00 – 160A – gG karakteristiği

---

❓ Neden Kullanılır? (Asıl Sebep)

1️⃣ Yüksek Kısa Devre Akımını Güvenle Kesmek İçin

• NH sigortalar:

  • 50 kA – 120 kA gibi çok yüksek kısa devre akımlarını güvenle keser

• Otomatik sigortaların çoğu bu seviyede yetersiz kalır

👉 Trafoya yakın panolarda olmazsa olmazdır

---

2️⃣ Isıya ve Ark Enerjisine Dayanıklıdır

• Sigorta attığında:

  • Çok ciddi ısı + ark oluşur

• NH sigorta:

  • Arkı kendi içinde söndürür

  • Yuvası yanmaz

  • Karbonlaşma yapmaz

🔥 Yangın riskini ciddi düşürür

---

3️⃣ Seçicilik Sağlamak İçin

• Üst koruma: NH sigorta

• Alt koruma: Otomatik sigorta / şalter

Böylece:

• Küçük arızada sadece ilgili hat kesilir

• Ana besleme boşuna düşmez

---

⚡ Hangi Akım Değerlerinde Kullanılır?

NH Tipi	Akım Aralığı
NH00	6A – 160A
NH1	80A – 250A
NH2	160A – 400A
NH3	315A – 630A
NH4	500A – 1250A

📌 Fotoğraftaki örnek: NH00 – 160A

---

🧲 Hangi Tipleri Vardır?

• gG (gL) → Kablo + genel koruma (en yaygın)

• aM → Motor koruma (kısa devre)

• gR / aR → Yarı iletken (sürücü, inverter)

Fotoğraftaki: gG → tesisat için doğru seçim

---

🛠 Takmak – Çıkarmak İçin Ne Kullanılır?

❌ Asla:

• El

• Pense

• Tornavida

kullanılmaz ❌❌❌

✅ Doğru Ekipman:

• NH sigorta pensesi (sigorta çekme aparatı)

  • İzolelidir

  • Ark riskini azaltır

  • Standartlara uygundur

📌 Can güvenliği açısından zorunludur

---

✅ Avantajları (Neden Tercih Edilir?)

✔ Çok yüksek kısa devre dayanımı
✔ Yangın riski çok düşük
✔ Isıya dayanıklı
✔ Uzun ömürlü
✔ Seçicilik sağlar
✔ Sanayi şartlarına uygundur

---

❌ Dezavantajları (Dürüstçe)

❌ Sigorta attı mı enerji kesilmeden değiştirilemez
❌ Yanlış amper takılabilir (usta hatası)
❌ Geri bildirimi yok (otomatik gibi gösterge yok)
❌ Kullanıcı müdahalesine açık

👉 Bu yüzden kilitli pano şarttır

---

🧱 Hangi Panolarda Kullanılır?

✅ Kullanıldığı Yerler

✔ Ana dağıtım panoları
✔ Trafo çıkış panoları
✔ MCC panoları
✔ Sayaç öncesi panolar
✔ Fabrika ana besleme panoları
✔ Jeneratör – şebeke geçişleri

❌ Kullanılmaması Gereken Yerler

❌ Konut iç panoları
❌ Kullanıcının ulaşabildiği panolar
❌ Sık açma-kapama gereken devreler

---

🎯 Ustaya Tek Cümlelik Özet

“Bu sigorta yük için değil, sistemi kurtarmak için takılır.”

---

İstersen bir sonraki adımda:

• 🖼 NH sigorta – MCCB – MCB karşılaştırmalı görsel

• ⚠️ Yanlış NH sigorta takmanın sonuçları

• 📋 Trafo çıkışı pano örnek yerleşim şeması

• 😏 Ustalara gönderme yapan eğitici mizahi görsel

hazırlayayım.

(SAYFA YAZISI)

TÜM İÇERİK...................WIN Otomasyon Fuarı 2015
Tavsiye Ettiğimiz Hesapmakinası  TIKLA
www.elektrikegitimi.com

Tel Bariyer Bloğu (Barrier Terminal Block) Nedir? Seramik ve UKK Klemensler Nedir?

Tel Bariyer Bloğu (Barrier Terminal Block) Nedir?

Tel bariyer bloğu klemensler;
bir hatta gelen enerjiyi güvenli, düzenli ve izole şekilde başka hatlara dağıtmak için üretilmiş vida bağlantılı güç klemensleridir.

“Bariyer” denmesinin sebebi:
➡️ Klemensler arasında plastik ayırıcı duvarlar (bariyerler) bulunur.
Bu duvarlar:

• Fazlar arası kısa devreyi

• El–alet temasını

• Kablo kaçmasını

önler.

---

Çift Sıralı Kapalı Klemens Ne Demektir?

🔹 Çift sıralı

• Üst sıra → Giriş

• Alt sıra → Çıkış

Yani:

Bir kablo girer, karşısından başka bir kablo çıkar.

Bu yapı:

• Enerji köprülemesi

• Aydınlatma ve priz dağıtımı

• Hat devamı

için idealdir.

---

🔹 Kapalı (Kabuklu) Yapı

Bu klemenslerin üzerinde:

• Şeffaf veya opak koruyucu kapak bulunur.

Bu kapak:

• Canlı kısımlara teması engeller

• Toz ve kirden korur

• Pano içinde IP güvenliğini artırır

• Kontrol–kabul sırasında artı puan kazandırır

📌 Özellikle aydınlatma panolarında tercih edilmesinin ana sebebi budur.

---

3 Pozisyon (2503) Ne Anlama Gelir?

• 3 pozisyon → 3 adet bağımsız bağlantı noktası vardır
  (Örneğin: L – N – PE veya 3 ayrı faz)

• 2503 genellikle:

  • Gövde ölçüsünü

  • Vida tipini

  • Kablo kesit aralığını

ifade eden model kodudur (üreticiye göre değişir).

---

Bu Klemensler Neden Yapılmıştır?

1️⃣ Aydınlatma Güç Dağıtımı İçin

Bu klemenslerin ana hedefi:

Aydınlatma hatlarını düzenli ve güvenli dağıtmak

Özellikle:

• Tavan aydınlatmaları

• Endüstriyel armatür hatları

• Priz + aydınlatma kombine panolar

için idealdir.

---

2️⃣ Kablo Karmaşasını Önlemek İçin

Bariyerli yapı sayesinde:

• Her hat kendi kanalında kalır

• Vida gevşese bile yan hattı etkilemez

• Pano içi düzen sağlanır

---

3️⃣ Güvenli Vida Bağlantısı İçin

Bu klemensler:

• Yüksek sıkma torkuna uygundur

• Çok telli kablolarda sağlam temas sağlar

• Zamanla gevşeme ihtimali düşüktür

---

4️⃣ Servis ve Bakım Kolaylığı İçin

• Hangi hat nereye gidiyor net görünür

• Arıza tespiti hızlıdır

• Hat sök–tak işlemi kolaydır

---

Nerelerde Kullanılır?

✔ Aydınlatma dağıtım panoları
✔ Küçük güç panoları
✔ Asma tavan içleri
✔ Makine içi aydınlatma hatları
✔ Priz grupları
✔ Kontrol panoları (düşük–orta akım)

---

Nerelerde Kullanılmaz? (Çok Önemli ⚠️)

❌ Ana besleme girişlerinde
❌ Yüksek akım (63A, 100A ve üzeri)
❌ Titreşimi çok yüksek makinelerde
❌ OG / YG sistemlerinde

📌 Bu noktada UKK klemens, bara veya ray klemens tercih edilir.

---

Kısaca Özetlersek

Tel bariyer bloğu klemensler;
aydınlatma ve düşük–orta güç hatlarında
düzen, güvenlik ve servis kolaylığı sağlamak için üretilmiştir.

• Bariyerli → kısa devreye karşı güvenli

• Çift sıralı → giriş–çıkış net

• Kapaklı → dokunmaya karşı korumalı

• Modüler → pano içinde düzenli

👉 “Ucuz diye değil, doğru yerde doğru klemens olduğu için kullanılır.”

Seramik ve UKK Klemensler Nedir?

Yüksek Akım Panolarında Doğru Seçim Nasıl Yapılır?

Endüstriyel elektrik panolarında en kritik noktalardan biri, yüksek akım taşıyan bağlantıların doğru şekilde yapılmasıdır. Ana besleme girişleri, motor hatları, fırın ve ısıtıcı bağlantıları gibi noktalar; yanlış klemens seçimi nedeniyle ısınma, gevşeme ve yangın riski oluşturabilir.

Bu nedenle panolarda kullanılan seramik klemensler ve UKK (Universal Klemens) güç dağıtım klemensleri, standart klemenslerden tamamen farklı amaçlarla kullanılır.

Bu yazıda;

• Seramik klemens nedir?

• UKK klemens nedir?

• Hangisi nerede kullanılır?

• Sahada doğru seçim nasıl yapılır?

net bir şekilde anlatılmaktadır.

---

Yüksek Akımlı Klemens Nedir?

Yüksek akımlı klemensler, 20A üzerindeki akımları güvenli şekilde taşıyabilen, özel olarak tasarlanmış bağlantı elemanlarıdır. Standart ray klemensleri genellikle 10–16A için uygundur; ancak ana besleme ve güç dağıtımı için yetersizdir.

Bu klemenslerin temel görevleri:

• Yüksek akımı güvenle iletmek

• Temas direncini minimumda tutmak

• Isınmayı ve ark oluşumunu önlemek

• Kabloları mekanik olarak sabitlemek

---

Seramik Klemensler Nedir? Neden Kullanılır?

🔥 Yüksek Sıcaklık Dayanımı

Seramik (porselen / steatit) klemensler:

• –40°C ile +800°C aralığında çalışabilir

• Plastik gövdeli klemenslerin aksine erimez, yumuşamaz

• Isıdan dolayı gevşeme yapmaz

Bu nedenle özellikle yüksek sıcaklık olan yerlerde vazgeçilmezdir.

⚙️ Teknik Avantajları

• Çok yüksek dielektrik dayanım

• Mekanik olarak sağlam yapı

• Uzun ömür (20–25 yıl ve üzeri)

• Titreşimli ortamlarda güvenli bağlantı

🏭 Nerelerde Kullanılır?

• Endüstriyel fırınlar ve ocaklar

• Rezistans ve ısıtıcı bağlantıları

• Cam ve seramik üretim tesisleri

• Yüksek sıcaklıkta çalışan makineler

• Güneş enerjisi sistemleri (yüksek ortam sıcaklığı)

📌 Özet:

Ortam sıcaklığı yüksekse → Seramik klemens şarttır.

---

UKK Klemensler Nedir? Neden Kullanılır?

UKK (Universal Klemmblock) klemensler, güç dağıtımı için tasarlanmış klemenslerdir.
Ana beslemeden gelen tek bir yüksek akımı, birden fazla hatta düzenli şekilde dağıtmak için kullanılır.

🔧 Yapısal Özellikleri

• DIN raya veya panele montaj

• Tek giriş – çoklu çıkış yapısı

• İç yapıda bakır bara

• Şeffaf kapaklı (temas korumalı)

• Alev geciktirici plastik gövde (PA66)

⚡ Akım Kapasiteleri

UKK klemensler:

• 80A – 500A aralığında

• 400V – 690V AC/DC sistemlerde
  rahatlıkla kullanılır.

🏗️ Nerelerde Kullanılır?

• Ana pano – tali pano bağlantıları

• Motor kontrol merkezleri (MCC)

• Otomasyon panoları

• Aydınlatma dağıtım panoları

• Güneş enerjisi DC/AC dağıtımı

📌 Özet:

Çoklu çıkış gerekiyorsa → UKK klemens kullanılır.

---

Seramik mi, UKK mi? Hangisini Seçmeliyim?

Kısa ve Net Karşılaştırma

Kriter	Seramik Klemens	UKK Klemens
Sıcaklık Dayanımı	⭐⭐⭐⭐⭐ (800°C)	⭐⭐ (105°C)
Güç Dağıtımı	❌	⭐⭐⭐⭐⭐
Modülerlik	❌	⭐⭐⭐⭐
Yüksek Akım	Orta	Çok Yüksek
Kurulum Kolaylığı	Orta	Kolay
Uzun Ömür	Çok Yüksek	Yüksek

---

Sahada Doğru Seçim İçin Altın Kurallar

✔ Ortam sıcaklığı 90°C üzerindeyse → Seramik
✔ Tek girişten birden fazla hat çıkacaksa → UKK
✔ Ana besleme kablosu kalın ve sertse → UKK
✔ Rezistans / fırın hattı varsa → Seramik
✔ Standart pano içi dağıtım varsa → UKK

---

Sonuç: Elektrik Kurallarında Böyle Şeyler Var

Seramik ve UKK klemensler birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır.

• Seramik klemens → ısıya karşı güvenlik

• UKK klemens → düzenli ve güvenli güç dağıtımı

Yanlış klemens seçimi;

• Isınma

• Gevşeme

• Yangın

• Kabulden dönme

demektir.

Ucuz malzeme değil, doğru malzeme kazandırır.

www.elektrikegitimi.com

Porselen Sigorta

Geri Git

Resmi Büyütmek İçin TIKLAYINIZ.

🔌 Porselen Sigorta Nedir?

Genelde buşonlu (vida tip) ya da bıçaklı sigortaların takıldığı, yüksek ısıya dayanıklı porselenden üretilmiş sigorta yuvalarıdır.
Plastik değil → yanmaz, erimez, karbonlaşmaz.

---

⚙️ Pano İçinde Neden Kullanılır?

1️⃣ Yüksek Isıya Dayanıklıdır

• Aşırı akımda sigorta telinin kopması sırasında yüksek ısı oluşur

• Plastik yuvalar zamanla:

  • Sararır

  • Gevşer

  • Erir

• Porselen → 1000°C’ye yakın ısıya dayanır

📌 Özellikle eski sanayi panolarında hâlâ bu yüzden tercih edilir.

---

2️⃣ Ark Oluşumuna Karşı Güvenlidir

• Sigorta atarken elektrik arkı oluşabilir

• Porselen:

  • İletken değildir

  • Arkı yüzeyinde yürütmez

  • Karbon iz bırakmaz

⚠️ Plastik yuvalarda ark sonrası kaçak yollar oluşabilir, porselende bu yok.

---

3️⃣ Yangın Riskini Azaltır

• Pano yangınlarının büyük kısmı:

  • Gevşek bağlantı

  • Aşırı ısınma

  • Erimiş plastikten çıkar

• Porselen → yanmaz

• Bu yüzden:

  • Asansör panoları

  • Eski fabrika panoları

  • Trafo çevresi panoları

hala kullanılır.

---

4️⃣ Mekanik Olarak Sağlamdır

• Vidalı bağlantılar zamanla gevşemez

• Sıcağa bağlı genleşme azdır

• Uzun yıllar aynı sıkılıkta çalışır

🛠 “Tak-çıkart, tak-çıkart” yapılan yerlerde avantajlıdır.

---

5️⃣ Elektriksel İzolasyonu Çok İyidir

• Nemli ortamlarda:

  • Plastik yüzey iz yapar

  • Karbonlaşır

• Porselen:

  • Nemden etkilenmez

  • Yüzey direnci yüksektir

📌 Bu yüzden ıslak, tozlu, ağır sanayi ortamlarında tercih edilir.

---

❌ Dezavantajları Var mı?

Var, dürüst olalım:

• 🔧 Değiştirmesi yavaş (vida sök-tak)

• 👀 Açık sigorta → yanlış tel takma riski

• 🧠 “Usta işi” ister (herkes doğru tel kesmez)

• 🧩 Modern sistemlere göre:

  • Seçicilik zayıf

  • Kaçak akım koruması yok

---

🆚 Neden Artık Az Kullanılıyor?

Günümüzde:

• Otomatik sigortalar (MCB)

• Kompakt şalterler (MCCB)

• Kaçak akım röleleri (RCD)

daha:

• Güvenli

• Standartlara uygun

• Hızlı müdahale edilebilir

Ama şunu unutma 👇

“Eski ama doğru yapılmış porselen sigorta, yanlış bağlanmış otomatik sigortadan daha güvenlidir.”

---

📌 Nerelerde Hâlâ Mantıklı?

✔️ Eski tesisat yenilenemiyorsa
✔️ Yüksek sıcaklık riski varsa
✔️ Yangın güvenliği ön plandaysa
✔️ Geçici veya lokal koruma gerekiyorsa

(SAYFA YAZISI)

www.elektrikegitimi.com