Bakır Yatırım Aracımıdır?

 Bakır külçe yatırım olabilir ama altın/gümüş gibi “güvenli liman” değildir.

Şimdi bunu elektrikçi gözüyle net şekilde anlatalım 👇

---

🥇 Altın – Gümüş – Bakır farkı (en kritik nokta)

Özellik	Altın	Gümüş	Bakır
Dünya çapında yatırım aracı mı?	✅ Evet	✅ Evet	❌ Hayır
Kuyumcu / banka alır mı?	✅ Her yerde	✅ Çoğu yerde	❌ Hurda sayılır
KDV / vergi	❌ Yok	❌ Yok	⚠️ Var
Satış kolaylığı	⭐⭐⭐⭐⭐	⭐⭐⭐⭐	⭐⭐

👉 En kritik nokta:
Altın = Para
Gümüş = Yarı para
Bakır = Endüstriyel hammadde

Bakırın kaderi inşaat + elektrik + sanayiye bağlıdır.

---

🔌 Elektrikçiler neden bakıra yöneldi?

Çünkü elektrik sektörü şunu çok iyi biliyor:

• Elektrikli araçlar ↑

• GES / RES ↑

• Şarj istasyonları ↑

• Veri merkezleri ↑

• İnşaat projeleri ↑

Bunların hepsi = çok ciddi bakır tüketimi

Örnek:

• 1 elektrikli araç ≈ 80 kg bakır

• 1 rüzgar türbini ≈ 4-5 ton bakır

• 1 MW GES ≈ 4-6 ton bakır

Bu yüzden son yıllarda bakır fiyatı uçtu.

---

💰 Peki külçe bakır yatırım olur mu?

Avantajları

✔ Sanayi büyüdükçe değeri artar
✔ Uzun vadede enflasyona yenilmez
✔ Elektrik dönüşümünün ana metali
✔ Dünyada bakır rezervi sınırlı

Ama…

Dezavantajları (çok önemli)

❌ Kuyumcu almaz → hurdacı alır
❌ Satarken işçilik düşer
❌ KDV + fatura konusu var
❌ Nakliye / depolama zor
❌ Likidite düşük (hemen paraya çevrilmez)

👉 Altın gibi “anında bozdurma” yok.

---

📉 En büyük risk

Bakır borsa emtiasıdır.

Şuna bağlı:

• Çin ekonomisi

• İnşaat sektörü

• Sanayi üretimi

Ekonomi durursa bakır düşer.
Ama altın tam tersine yükselir.

Yani:

• Kriz metali → Altın

• Büyüme metali → Bakır

---

🧠 Elektrikçi yorumu (en gerçekçi yorum)

Elektrikçi için bakır:

👉 Yatırımdan çok “değer saklama” aracıdır.

Şantiyeciler neden alıyor?

• Parayı TL’de tutmak istemiyor

• Altın kadar pahalı değil

• Sektörün geleceğine güveniyor

Ama profesyonel yatırımcılar şunu yapıyor:

Portföy yapıyorlar.

• %60 Altın

• %20 Gümüş

• %20 Bakır (riskli büyüme)

---

🎯 Benim net görüşüm

Sadece bakır almak ❌
Hiç bakır almamak da ❌

En mantıklısı:

• Uzun vadeli → bakır mantıklı

• Güvenli liman → altın şart

Bakır = “elektrik çağının metali”
Ama altın = “kriz çağının metali”

(Önce güncel fiyatı söyleyeyim:

👉 Türkiye’de 2026 başı itibariyle hurda bakır yaklaşık 260 – 520 TL/kg bandında işlem görüyor.
(Elektrikçi hurdası genelde üst banda yakın olur: soyma bakır 480-520 TL/kg)

---

“KÜLÇE BAKIR YATIRIMI DOLANDIRICILIĞINA DİKKAT!”

❌ İnternetten “külçe bakır yatırım” tuzağı

• Sertifikasız bakırın değeri belirsizdir

• Satarken alıcı bulmak zordur

• Rafineri sertifikası yoksa yatırım değildir

• “Altın gibi değerlenir” söylemi çoğu zaman pazarlama

⚠️ Elektrikçilerden tavsiye

Bakır yatırım yapacaksan:

✔ Elektrikçilerden hurda bakır al
✔ Özellikle OG – YG kablo sökümleri
✔ Piyasa fiyatına yakın alırsın
✔ Satarken hurdacıya rahat satarsın
✔ Gerçek piyasa değeri vardır

💰 Bugün hurda bakır

≈ 260 – 520 TL / kg

Yatırım değil, tuzağa düşmeyin!

RÖLE

1. Küçük akımları kontrol eder

2. Kumanda ve sinyal devrelerinde kullanılır

3. Düşük gerilim ile çalışır (5V, 12V, 24V DC gibi)

4. Akım kapasitesi genellikle 10A’den küçüktür

KONTAKTÖR

1. Yüksek akımları kontrol eder

2. Motor ve ağır yüklerde kullanılır

3. Genellikle 230V / 415V AC ile çalışır

4. 9A – 800A ve üzeri akımları anahtarlayabilir

---

Röle ve Kontaktör Nedir? Farkları Nelerdir?

Röle Nedir?

Röle, küçük bir elektrik sinyali ile başka bir devreyi açıp kapatan elektromekanik anahtardır.

👉 Mantık:
Küçük akım → Bobin enerjilenir → Kontaklar değişir → Başka devre kontrol edilir.

Röle Nerelerde Kullanılır?

• PLC çıkışları

• Alarm sistemleri

• Otomasyon panoları

• Elektronik devreler

• Sensör sinyallerinin anahtarlanması

• Zayıf akım kumanda devreleri

📌 Röle = Kontrol & sinyal elemanı

---

Kontaktör Nedir?

Kontaktör, yüksek güç tüketen cihazları çalıştırmak için kullanılan ağır hizmet anahtarlama elemanıdır.

👉 Aslında büyük güçlü bir röle gibi düşünebilirsin.

Kontaktörler yük altında açma-kapama yapmaya uygun tasarlanmıştır.

Kontaktör Nerelerde Kullanılır?

• Elektrik motorları

• Pompalar

• Fanlar

• Kompresörler

• Isıtıcılar

• Aydınlatma hatları

• Fabrika makineleri

📌 Kontaktör = Güç & enerji anahtarlama elemanı

---

Röle vs Kontaktör – Teknik Farklar

Özellik	Röle	Kontaktör
Kullanım amacı	Kumanda & sinyal	Güç devresi
Akım kapasitesi	Küçük (genelde <10A)	Çok büyük (9A – 800A+)
Kullanıldığı devre	Zayıf akım	Kuvvetli akım
Yük altında anahtarlama	Sınırlı	Sürekli uygun
Ark söndürme sistemi	Genelde yok	Var (çok önemli!)
Ömür	Daha kısa	Çok uzun (milyon açma-kapama)
Yardımcı kontak	Az	Çok sayıda olabilir

---

En Basit Anlatım 😊

• Röle → Beyin

• Kontaktör → Kas

PLC → Röle → Kontaktör → Motor

Bu zincir endüstride çok kullanılır.

---

Neden Röle ile Motor Çalıştırılmaz?

Çünkü motorlar:

• İlk kalkışta nominal akımın 6–8 katı akım çeker

• Röle kontakları yapışır veya yanar

• Yangın riski oluşur ❗

Bu yüzden motor = kontaktör işi

(SAYFA YAZISI)

TÜM İÇERİK...................WIN Otomasyon Fuarı 2015
Tavsiye Ettiğimiz Hesapmakinası  TIKLA
www.elektrikegitimi.com

🔌 Kombinasyon Panosu Nedir?

Şantiyelerde hem 3 faz (trifaze) hem 1 faz (monofaze) enerji ihtiyacını karşılayan, içinde koruma elemanları bulunan mobil/duvar tipi dağıtım panosudur.

Amaç:

• Güvenli enerji dağıtımı

• Elektrik çarpmasına karşı koruma

• Ekipmanların zarar görmesini engelleme

• Şantiye standartlarına uygun priz çıkışları sağlama

---

⚡ Standart Kombinasyon Panosu Priz Adetleri

Şantiye standartlarında en yaygın kullanılan yapı 👇

🔴 3 Fazlı Prizler (Kırmızı CEE)

Tip	Akım	Adet
3F+N+PE 16A	16 Amper	1 Adet
3F+N+PE 32A	32 Amper	1 Adet

👉 Büyük ekipmanlar için:

• Vinç

• Kompresör

• Kaynak makinesi

• Beton vibratörü

---

🔵 Tek Fazlı Prizler (Monofaze)

Tip	Akım	Adet
230V 16A	16 Amper	2–4 Adet

👉 Küçük ekipmanlar için:

• Spiral

• Matkap

• Şarj aletleri

• Aydınlatma

📌 Şantiye için ideal: En az 2 adet monofaze priz

---

⚙️ Kombinasyon Panosu İçinde Olması Gereken Malzemeler

🧠 1️⃣ Ana Şalter

• 4 Kutuplu (3F+N)

• 63A veya 40A

👉 Panonun enerjisini komple kesmek için.

---

⚡ 2️⃣ Kaçak Akım Rölesi (Hayat Kurtaran Eleman)

Şantiye için olmazsa olmazdır

Tip	Değer
4P Kaçak Akım Rölesi	40A / 30mA

📌 30mA = İnsan hayatı koruma standardı.

---

🔺 3️⃣ Faz Koruma Rölesi

Şantiyelerde faz hatası çok olur.

Korur:

• Faz sırası hatası

• Faz kesilmesi

• Düşük/Yüksek gerilim

Önerilen:

• 3 Faz Faz Koruma Rölesi (380V)

---

⚡ 4️⃣ Gerilim Koruma Rölesi

Elektronik cihazları korur.

Korur:

• Yüksek gerilim

• Düşük gerilim

Önerilen ayarlar:

• Alt limit: 190V

• Üst limit: 250V

---

🔥 5️⃣ Otomatik Sigortalar (MCB)

Ana Besleme Sigortası

• C32 veya C40 (3P)

3 Fazlı Priz Sigortaları

Priz	Sigorta
16A trifaze priz	C16 3P
32A trifaze priz	C32 3P

Monofaze Priz Sigortaları

Priz	Sigorta
16A prizler	C16 1P

---

🌍 6️⃣ Topraklama Barası

• Ayrı N barası

• Ayrı PE barası

• Tüm prizler topraklı olmalı

---

🧱 7️⃣ Pano Özellikleri

• IP44 – IP65 koruma sınıfı

• Darbeye dayanıklı gövde

• Şantiye tipi kilitli kapak

• Etiketleme yapılmış devreler

---

📌 Örnek Tam Kombinasyon Panosu Akım Değerleri

Ekipman	Değer
Ana Şalter	63A
Kaçak Akım Rölesi	40A / 30mA
Faz Koruma Rölesi	Var
Gerilim Koruma Rölesi	Var
32A Trifaze Priz	1 Adet
16A Trifaze Priz	1 Adet
16A Monofaze Priz	2–4 Adet

---

🎯 Güvenlik Notları (Mutlaka Yazılmalı)

• Panolar mutlaka topraklı olmalıdır

• Kaçak akım rölesi test edilmelidir

• Prizler IP korumalı olmalıdır

• Kablo girişleri rakorlu olmalıdır

• Şantiye panosu kilitlenebilir olmalıdır

---

🌐 Eğitim İçeriği İmza Metni

Görsele eklenmesi için hazır metin 👇

www.elektrikegitimi.com

Elektrik Pano Kontrolünde Dikkat Edilecek Unsurlar

1️⃣ PANO KONTROLÜNÜN AMACI

Bir elektrik panosu teslim alınırken şu 5 ana başlık doğrulanmalıdır:

1. Mekanik kalite

2. Elektriksel bağlantı kalitesi

3. Projeye uygunluk

4. Etiketleme ve dokümantasyon

5. Test ve güvenlik doğrulaması

Bu 5 başlıktan biri eksikse pano teslim alınmaz.

---

2️⃣ KONTROLE BAŞLAMADAN ÖNCE

Kontrole başlamadan aşağıdaki dokümanlar hazır olmalıdır:

✔ Tek hat şeması
✔ 3 hat / kumanda şemaları
✔ Yerleşim (layout) planı
✔ Malzeme listesi (BOM)
✔ Kablo numaralandırma listesi
✔ Test raporları (olması gerekir)

Doküman yoksa → kontrol başlatılmaz.

---

3️⃣ MEKANİK KONTROLLER

3.1 Pano gövdesi

Kontrol edilecekler:

• Kapılar düzgün kapanıyor mu?

• Menteşeler sağlam mı?

• Kapı kolları sağlam mı?

• Pano boyası hasarsız mı?

• Pano sabitlemesi yapılmış mı?

❗ Panolar mutlaka zemine sabitlenmiş olmalıdır.

---

3.2 Deprem – Sismik Sabitleme

Fabrika panolarında zorunludur.

Kontrol:

• Sismik ayaklar var mı?

• Tavan sabitleme yapılmış mı?

• Panolar devrilmeye karşı ankrajlı mı?

Bu eksikse pano kesinlikle teslim alınmaz.

---

3.3 Pano iç temizlik

Pano içi açılır ve kontrol edilir:

❌ Metal talaşı
❌ Kablo artıkları
❌ Vida / plastik parçalar

Pano içi temiz değilse teslim alınmaz.

---

3.4 Havalandırma ve Isı Kontrolü

Kontrol edilmesi gerekenler:

• Fan mevcut mu?

• Fan yönü doğru mu?

• Filtre var mı?

• Filtre takılmış mı?

• Hava giriş–çıkış yönü doğru mu?

❗ Filtre olmayan pano = toz alır = arıza çıkarır.

---

4️⃣ KABLO GİRİŞ – ÇIKIŞ KONTROLÜ

4.1 Kablo giriş yönü

Projede belirtilen kablo giriş yönü uygulanmalıdır.

Genelde:

• Güç panoları → alttan giriş

Hatalar:

• Üstten giriş

• Arkadan giriş

Bu hatadır.

---

4.2 Rakor ve açıklıklar

Kontrol:

• Tüm kablo girişlerinde rakor var mı?

• Boş delikler kapatılmış mı?

• IP koruma sağlanmış mı?

Açık delik = toz + nem = arıza.

---

4.3 Kablo boyları

Panoya giren kablolar:

✔ Yeterli uzunlukta olmalı
✔ Gergin olmamalı
✔ Kablo kanallarından gitmeli

Kısa kablo → kesinlikle kabul edilmez.

---

5️⃣ KABLO BAĞLANTI KALİTESİ

5.1 Yüksük kontrolü (ÇOK KRİTİK)

Klemense giren her çok telli kabloda yüksük zorunludur.

Yüksüksüz bağlantı:

• Isınma yapar

• Gevşer

• Yangın riski oluşturur

Yüksük yoksa pano reddedilir.

---

5.2 Topraklama bağlantıları

EN SIK YAPILAN HATA:

❌ Birden fazla kablo tek papuçta

DOĞRUSU:

✔ Her toprak kablosu ayrı papuç
✔ Ayrı bara bağlantısı

---

5.3 PE – N ayrımı

Kontrol:

• PE barası ayrı mı?

• N barası ayrı mı?

• Köprü yapılmış mı?

Bu ayrım hayati öneme sahiptir.

---

6️⃣ ETİKETLEME KONTROLLERİ

Bir pano = tamamen etiketli olmalıdır.

6.1 Klemens etiketleri

Her klemens → numaralı olmalı.

---

6.2 Kablo etiketleri

Her kablonun iki ucunda:

✔ Kablo numarası
✔ Proje ile aynı numara

Aynı numara iki kabloya verilmez.

---

6.3 Cihaz etiketleri

Her cihaz üzerinde:

• QF1

• KM1

• KA1

• F1 vb.

Proje ile birebir aynı olmalıdır.

---

6.4 Pano kapak etiketleri

Kapak üzerinde bulunması gerekenler:

• Pano adı

• Besleme gerilimi

• Tehlike etiketi

• Kısa devre dayanım değeri

• Üretici bilgisi

---

7️⃣ PROJE – PANO KARŞILAŞTIRMA

Bu aşama en kritik aşamadır.

Tek tek kontrol edilir:

✔ Projede olan malzeme panoda var mı?
✔ Panodaki malzeme projede var mı?

Uymuyorsa pano kabul edilmez.

---

7.1 Sigorta akım kontrolü

Sigorta değeri projedeki ile aynı olmalıdır.

Yanlış sigorta:

• Küçük → sürekli atar

• Büyük → yangın çıkarır

---

7.2 Kompakt şalter kontrolü

Kontrol edilmesi gerekenler:

• Anma akımı

• Kesme kapasitesi (kA)

Projeden düşük olamaz.

---

7.3 Kontaktör kontrolü

Kontaktör akımı projeye uygun olmalıdır.

---

7.4 Röle bağlantıları

Özellikle:

⚠ Faz koruma rölesi
⚠ Termik röle

Yanlış bağlantı = motor yanması.

---

8️⃣ ŞEMA KONTROLLERİ

Mutlaka karşılaştır:

• Tek hat şeması

• 3 hat şeması

• Yerleşim planı

Üçü birbirine uyacak.

---

9️⃣ PANO İÇİ DÜZEN

İyi pano = düzenli pano.

Kontrol:

✔ Kablo kanalları dolu ama taşmamış
✔ Kablolar paralel
✔ Keskin dönüş yok
✔ Kablo bağı düzgün

Karışık pano = arıza panosu.

---

🔟 TEST VE ÖLÇÜM ZORUNLULUKLARI

Teslim öncesi yapılmış olmalı:

• İzolasyon testi

• Topraklama süreklilik testi

• Fonksiyon testleri

• Termal kamera kontrolü

• FAT / SAT raporları

Test yoksa → pano teslim alınmaz.

---

🎯 SONUÇ

Bir elektrik panosu ancak şu durumda teslim alınır:

✔ Mekanik uygun
✔ Elektriksel uygun
✔ Projeye uygun
✔ Etiketli
✔ Test edilmiş

Bu 5 şart sağlanmadan pano kabul edilmez.

---

İstersen bunu görsel poster / kontrol checklist tablosu haline de getirebiliriz. Bu içerik eğitim sunumuna bile çevrilebilir 👍

senin aç.ıklamanı kullanarak bana bir görsel oluştururmusun. www.elektrikegitimi.com yazısıda olsun

Bana bununla alakalı çeklist hazıarlamanı istiyorum tam detaylı olmasını istiyorum.

Süper 👍 şimdi bunu sahada kullanılacak tam kapsamlı pano kontrol CHECKLIST’i yapıyoruz. Bu listeyi çıktısını alıp sahada tek tek işaretleyebilirsin.
Amaç: Kontrol yapan kişi hiçbir şeyi unutmasın.

---

✅ ELEKTRİK PANO KONTROL CHECKLIST

Fabrika Projeleri – Teslim Alma Kontrol Listesi

---

1️⃣ DOKÜMANTASYON KONTROLÜ

Kontrol	Var	Yok	Not
Tek hat şeması mevcut	☐	☐
3 hat/kumanda şemaları mevcut	☐	☐
Yerleşim planı (layout) mevcut	☐	☐
Malzeme listesi (BOM) mevcut	☐	☐
Kablo numaralandırma listesi mevcut	☐	☐
Projelerin dijital kopyası teslim edildi	☐	☐
Pano içi projeler klasör içinde mevcut	☐	☐
FAT / SAT test raporları mevcut	☐	☐

---

2️⃣ PANO GÖVDE VE MEKANİK KONTROL

Kontrol	Var	Yok	Not
Pano zemine sabitlenmiş	☐	☐
Sismik sabitleme yapılmış	☐	☐
Kapılar düzgün kapanıyor	☐	☐
Menteşeler sağlam	☐	☐
Kapı kolları sağlam	☐	☐
Pano boyası hasarsız	☐	☐
Pano içi temiz	☐	☐
Vida/metal talaşı yok	☐	☐

---

3️⃣ HAVALANDIRMA VE ISI KONTROLÜ

Kontrol	Var	Yok	Not
Fan mevcut	☐	☐
Fan yönü doğru	☐	☐
Fan filtresi mevcut	☐	☐
Filtre montajı yapılmış	☐	☐
Hava giriş–çıkış doğru	☐	☐
Aşırı ısınma riski yok	☐	☐

---

4️⃣ KABLO GİRİŞ KONTROLÜ

Kontrol	Var	Yok	Not
Kablolar projeye uygun yönden giriyor	☐	☐
Tüm girişlerde rakor var	☐	☐
Boş delikler kapatılmış	☐	☐
IP koruma sağlanmış	☐	☐
Kablolar yeterli uzunlukta	☐	☐
Kablolar gergin değil	☐	☐

---

5️⃣ KLEMENS VE BAĞLANTI KALİTESİ

Kontrol	Var	Yok	Not
Tüm çok telli kablolarda yüksük var	☐	☐
Klemens bağlantıları sağlam	☐	☐
Ray klemens durdurucular mevcut	☐	☐
Bara bağlantı civataları sıkı	☐	☐

---

6️⃣ TOPRAKLAMA KONTROLÜ

Kontrol	Var	Yok	Not
PE barası mevcut	☐	☐
N barası ayrı	☐	☐
Toprak kabloları ayrı papuçlu	☐	☐
Gövde topraklamaları yapılmış	☐	☐

---

7️⃣ ETİKETLEME KONTROLÜ

Kontrol	Var	Yok	Not
Klemens etiketleri mevcut	☐	☐
Kablo etiketleri mevcut	☐	☐
Cihaz etiketleri mevcut	☐	☐
Etiketler proje ile uyumlu	☐	☐
Pano kapak etiketleri mevcut	☐	☐
Tehlike etiketi mevcut	☐	☐

---

8️⃣ PROJE – MALZEME UYUM KONTROLÜ

Kontrol	Var	Yok	Not
Projedeki tüm malzemeler panoda var	☐	☐
Panoda projede olmayan malzeme yok	☐	☐
Sigorta akımları doğru	☐	☐
Kompakt şalter akımı doğru	☐	☐
Kompakt şalter kesme kapasitesi doğru	☐	☐
Kontaktör akımı doğru	☐	☐
Röle bağlantıları doğru	☐	☐

---

9️⃣ ŞEMA KONTROLÜ

Kontrol	Var	Yok	Not
Tek hat – 3 hat uyumlu	☐	☐
Kablo numaraları benzersiz	☐	☐
Kablo numaraları projeyle uyumlu	☐	☐

---

🔟 PANO İÇİ DÜZEN

Kontrol	Var	Yok	Not
Kablo kanalları düzenli	☐	☐
Kablolar paralel döşenmiş	☐	☐
Kablo bağları düzgün	☐	☐
Keskin kablo dönüşü yok	☐	☐

---

1️⃣1️⃣ TEST VE ÖLÇÜMLER

Kontrol	Var	Yok	Not
İzolasyon testi yapılmış	☐	☐
Toprak süreklilik testi yapılmış	☐	☐
Fonksiyon testleri yapılmış	☐	☐
Termal kamera kontrolü yapılmış	☐	☐

---

🟥 SON KARAR

Sonuç	İşaret
PANO TESLİM ALINDI	☐
EKSİKLER VAR – REDDEDİLDİ	☐

---

İstersen bunu PDF veya poster formatında hazırlanacak şekilde düzenleyebiliriz 👍

Alüminyum kablo / bara neden bakır bara veya klemense direkt bağlanmaz?

Alüminyum kablo / bara neden bakır bara veya klemense direkt bağlanmaz?
Bi-metal neden zorunludur?

---

1️⃣ En kritik gerçek 

👉 Bakır ve alüminyum birbirine direkt bağlanamaz.
Bağlanırsa sistem çalışır… ama yavaş yavaş yanmaya başlar.

Bu bir arıza değil.
Bu zaman ayarlı pano yangınıdır.

---

2️⃣ Görsel 1 – En tehlikeli hata (bükülerek bağlama)

Bakır ile alüminyumun birbirine sarılması.

Bu sahada çok yapılır çünkü:
“Elektrik geçiyor ya abi” mantığı.

Ama gerçekte olan:

Bu bağlantı elektrik pili oluşturur.

Çünkü:

Bakır	Alüminyum
Soy metal	Aktif metal

Elektrik + nem + hava = galvanik pil

Sonuç:
Alüminyum kendini feda eder.

Al → Al³⁺ + elektron

Ve yüzeyde şu oluşur:
👉 Alüminyum oksit (Al₂O₃)

Bu madde:

• iletken değil ❌

• çok sert ❌

• temas yüzeyini yok eder ❌

Sonuç zinciri:

Temas direnci ↑
→ Isınma ↑
→ Gevşeme ↑
→ Ark ⚡
→ Yangın 🔥

Sigorta bunu görmez.
Kaçak akım görmez.
Termik görmez.

Çünkü bu kısa devre değil
Bu temas yangınıdır.

Satışta vurucu cümle bu 👆

---

3️⃣Cu vs Al farkı

Bakır:

• iyi iletken

• stabil

• oksidi iletken

Alüminyum:

• hafif

• ucuz

• oksidi yalıtkan

Yani Al kablo oksitlenince:
👉 Kablo kendi kendini yalıtır.

Temas noktası küçülür → akım aynı → akım yoğunluğu artar.

Bu da noktasal ısınma üretir.

---

4️⃣  Klemense sıkma hatası

Bakır klemens içine Al kablo sıkılmış.

Problem:

Klemens = bakır alaşım
Kablo = alüminyum

Yine Cu + Al teması başladı.

Bir de üzerine mekanik problem gelir:

Alüminyumun genleşmesi:
Bakırdan %40 fazla.

Yük altında:
Isın → genleş → gevşe
Soğut → büzül → boşluk oluş

Bu döngü aylarca sürer.

Sonuç:
👉 Vida gevşer
👉 Temas yüzeyi küçülür
👉 Ark oluşur

Pano yangınlarının en klasik sebebi.

---

5️⃣ ÇÖZÜM: Bi-Metal Pabuç 

👉 Al-Cu Bimetal Kablo Pabucu

Bu parça fabrikada özel yöntemle üretilir:

Bir taraf: Alüminyum tüp
Bir taraf: Bakır başlık

Birleşim yöntemi:

• sürtünme kaynağı

• patlatma kaynağı

Yani iki metal atomik seviyede birleşir.

Bu birleşme:

• oksitlenmez

• gevşemez

• galvanik korozyon oluşmaz

Sahada bu kaliteyi yapmak imkansızdır.

---

6️⃣ Sistem nasıl çalışır?

Bağlantı zinciri:

Şebeke (Al kablo)
→ Al kısmı pabuç içine preslenir
→ Geçiş noktası (fabrika kaynağı)
→ Bakır başlık baraya bağlanır

Yani:

Al → Al ile temas
Cu → Cu ile temas

Düşmanlar ayrıldı ✔️

---

7️⃣ Bu parça neden gereklidir? 

✔ Pano yangın riskini azaltır
✔ Temas direncini düşürür
✔ Bağlantı ömrünü 10-20 yıl yapar
✔ Bakım ihtiyacını azaltır
✔ Sigorta şirketleri için kritik güvenliktir

“Bi-metal kullanılmazsa koruma cihazları yangını engelleyemez.”

Çünkü yangın:

• aşırı akımdan değil

• kötü temastan çıkar.

---

8️⃣ Açık kontak konusu (yardımcı kontak)

Bu sistemlerde genelde:

Motor koruma / şalter / MCCB üzerinde bulunan
13-14 NO yardımcı kontak

Amaç:

Arıza olduğunda PLC’ye sinyal vermek.

Bağlantı gevşer → ısınma → şalter attı

NO kontak kapanır →
PLC alarm üretir:

• feeder trip

• motor fault

• line fault

Yani sistem sadece korumaz, haber verir.

---

9️⃣ Faz neden girer neden çıkar?

Pano enerji yolu:

Trafo / Şebeke
→ Bara
→ Şalter / Koruma
→ Kontaktör
→ Motor / Yük

Koruma cihazı:

• fazı izler

• gerektiğinde keser

• tekrar verir

Yani faz girer → korunur → yükü beslemek için çıkar.

“Alüminyum kablonun bakır baraya direkt bağlanması pano içinde gizli yangın üretir.
Bi-metal pabuç bu yangını başlamadan engelleyen kritik güvenlik ekipmanıdır.”