Elektrik Panosunda Klemens Nasıl Seçilir?

Elektrik Panosunda Klemens Nasıl Seçilir? 

Elektrik panolarında sigorta ve kaçak akım rölesi kadar önemli ama çoğu zaman geri planda kalan bir konu vardır: klemens seçimi.

Yanlış seçilen klemensler pano içinde ısınma, gevşeme, arıza ve hatta yangın riskine kadar gidebilen ciddi problemlere sebep olabilir.

Bu yazıda panoya klemens yerleştirirken nelere dikkat edilmesi gerektiğini adım adım anlatıyoruz.

---

1️⃣ Klemens Akım Değeri (En kritik kriter)

Klemens bir iletkendir. Üzerinden akım geçer ve ısınır.

Bu nedenle klemensin akım değeri kablodan küçük olamaz.

Genel referans tablo:

Kablo Kesiti	Yaklaşık Akım	Seçilmesi Gereken Klemens
1.5 mm²	16A	≥ 20A
2.5 mm²	25A	≥ 24–32A
4 mm²	32A	≥ 32–35A
6 mm²	40A	≥ 41A
10 mm²	63A	≥ 65A

⚠️ Sahada en sık hata:

6 mm² kablo → 24A klemens kullanılması.

Bu durum pano içinde gizli ısınma ve yangın riskidir.

---

2️⃣ Kablo Kesit Uyumu

Her klemensin bir çalışma aralığı vardır:

• 0.5–2.5 mm²

• 2.5–6 mm²

• 2.5–16 mm² gibi.

Seçim kuralı:

👉 Kablo kesiti bu aralığın içinde olmalı.

---

3️⃣ Kısa Devre Dayanımı (kA)

Kısa devre sırasında sigorta açana kadar çok büyük akım klemens üzerinden geçer.

Bu yüzden katalogdaki Short Circuit Withstand (kA) değeri önemlidir.

Trafoya yakın panolarda düşük kaliteli klemens kullanımı ciddi risk oluşturur.

---

4️⃣ Vidalı mı Yaylı mı?

Vidalı klemens

• Güç devreleri için ideal

• Yüksek akıma uygun

• Motor hatlarında tercih edilir

Yaylı (Push-in) klemens

• Titreşimden etkilenmez

• Bakım gerektirmez

• PLC ve kumanda devrelerinde idealdir

Modern panolarda kumanda devrelerinin büyük kısmı artık yaylı klemens ile yapılmaktadır.

---

5️⃣ Toprak (PE) Klemensi

Toprak klemensi normal klemens değildir.

Özellikleri:

• Sarı/yeşil renktedir

• DIN raya metal temas eder

• Ray üzerinden toprağa bağlanır

Normal klemens ile köprüleme yapmak standartlara aykırıdır.

---

6️⃣ Nötr ve Faz Ayrımı

Profesyonel panoda:

• Faz → ayrı

• Nötr → ayrı

• Toprak → ayrı

Bu ayrım bakım ve arıza tespiti için hayati önem taşır.

---

7️⃣ Sigortalı Klemens Kullanımı

Sensör, PLC ve termostat gibi küçük akımlı hatlarda:

Ayrı sigorta yerine sigortalı klemens kullanılabilir.

Avantajları:

• Yer tasarrufu

• Arıza izolasyonu

• Daha düzenli pano

---

8️⃣ Köprüleme (Jumper) İhtiyacı

Tek fazı birçok hatta dağıtmak için klemensin jumper aksesuarı olmalıdır.

Aksi halde pano içinde kablo karmaşası oluşur.

---

9️⃣ Etiketleme ve Düzen

Profesyonel panoda klemens:

• Etiketlenebilir olmalı

• Sonlandırma kapağı olmalı

• Ayırma plakası bulunmalı

Çalışan pano kadar okunabilir pano da önemlidir.

---

Sonuç

Doğru klemens seçimi:

• Isınmayı önler

• Arızayı kolay buldurur

• Panonun ömrünü uzatır

• İş güvenliğini artırır

Elektrik panosunun kalitesi sadece sigorta ile değil, klemens detaylarıyla da belli olur.)