Parafudr (SPD – Surge Protective Device)

Parafudr (SPD – Surge Protective Device)

Görevi:

• Yıldırım düşmesi

• Şebeke anahtarlamaları

• Trafo açma-kapama

• Endüktif yüklerin devreye girip çıkması

sonucu oluşan ani aşırı gerilim darbelerini:
➡️ toprağa boşaltmak
➡️ pano içindeki cihazları korumak

📌 Sigorta gibi enerjiyi kesmez, fazladan geleni emer ve toprağa gönderir.

---

🧱 Fotoğraftaki Parafudr Ne Tip?

Üzerinde yazan T2 ifadesi çok önemli:

• T2 (Type 2)
  → İç tesisat ve pano koruması
  → En yaygın kullanılan tip

Bu ürün:

• 3 Faz + N (L1-L2-L3-N)

• Raycap marka

• Modüler tip (arızalı modül değişebilir)

---

🔢 Üzerindeki Değerler Ne Anlama Geliyor?

Örnek olarak bir faz modülünü okuyalım:

🔹 Uc – Sürekli Çalışma Gerilimi

• Uc = 320 VAC (fazlar)

• Uc = 255 VAC (N hattı)

➡️ Bu değerin üstünde sürekli çalışmaz, zarar görür.

---

🔹 In – Nominal Deşarj Akımı

• In = 20 kA

➡️ Ortalama yıldırım darbesinde güvenle boşaltabileceği akım.

---

🔹 Imax – Maksimum Deşarj Akımı

• Imax = 40 kA

➡️ Bir seferlik dayanabileceği en yüksek darbe.

---

🔹 Up – Koruma Seviyesi

• Up = 1.5 kV

➡️ Parafudr devredeyken, cihazlara izin verilen maksimum gerilim
Ne kadar düşük → o kadar iyi.

---

🔹 “RED = REPLACE”

• Üst pencere kırmızıya dönerse:

  • O modül görevini bitirmiştir

  • Değiştirilmelidir

  • Sistem korunmaz

📌 Bu büyük avantajdır → arızayı gözle görürsün.

---

📐 Projede Nasıl Gösterilir?

Tek Hat Şemasında:

• Fazlardan ve N’den toprak hattına paralel bağlanır

• Sembol genelde:

  • ⚡⏚

  • “SPD”

  • “T2”

Örnek yazım:

SPD – T2 – 3P+N – 40kA

📌 Sigorta gibi seri değil, paralel gösterilir.

---

🧠 Hangi Panolarda Kullanılır?

✅ Kullanılması Gereken Yerler

✔ Ana dağıtım panosu
✔ Tali dağıtım panosu
✔ MCC panoları
✔ Otomasyon panoları
✔ PLC – inverter – sürücü panoları
✔ Zayıf akım / data panosu (ayrı SPD ile)

❌ Kullanılmaz

❌ Topraklaması olmayan sistem
❌ Geçici, seyyar panolar (çoğu durumda)

---

🔌 Hangi Yükleri Korur?

✔ PLC
✔ İnverter
✔ Sürücü
✔ Otomasyon kartları
✔ Sayaçlar
✔ Röleler
✔ Elektronik güç kaynakları

📌 Motoru değil, motoru süren elektroniği korur.

---

🔗 Sistemde Nasıl Bağlanır?

Çok kritik noktalar 👇

1️⃣ Pano girişine yakın bağlanır
2️⃣ Toprak hattı çok kısa olmalı

• Mümkünse 50 cm’den kısa

• Kalın kesit (en az 16 mm² Cu)
  3️⃣ Faz + N → SPD
  4️⃣ SPD → doğrudan ana toprak barasına

📌 Uzun toprak hattı = işe yaramayan parafudr

---

🔁 Tek Kullanımlık mı?

❌ Hayır, sigorta gibi tek atımlık değil

✅ Ama sınırsız da değil

• Küçük darbeleri defalarca karşılar

• Büyük darbe sonrası:

  • Modül ölür

  • Gösterge kırmızı olur

  • Modül değişir

👉 Bu model modüler olduğu için:

• Tüm cihaz değil

• Sadece bozuk faz değişir

---

🎯 Ustaya Tek Cümlelik Anlatım

“Bu cihaz yıldırımı kesmez, yıldırımın elektriğini toprağa boşaltır.”

---

📌 Son Uyarı (Çok Önemli)

Topraklaması kötü olan yerde parafudr süs olur.

Toprak yoksa:

• SPD çalışmaz

• Cihazlar yine yanar

• “Parafudr vardı” kimseyi kurtarmaz

---

İstersen devamında:

• 🖼 T1–T2–T3 parafudr karşılaştırmalı görsel

• 📋 Parafudr montajında yapılan 10 ölümcül hata

• 😄 Ustalara saygılı, linç yemeyen eğitici mizah görseli

• 📐 Örnek tek hat şeması (SPD’li)

hazırlayayım.

(SAYFA YAZISI)

TÜM İÇERİK...................WIN Otomasyon Fuarı 2015
Tavsiye Ettiğimiz Hesapmakinası  TIKLA
www.elektrikegitimi.com