⚡ Elektrik Odasında Geçiş Sistemi Neden Gerekli?
Elektrik odası = sıradan oda değil
Yüksek enerji yoğunluğu olan tehlikeli alan (Restricted Electrical Area)
Yetkisiz biri girdiğinde oluşabilecek riskler:
1) Elektriksel Riskler
-
Bara teması → anında ölüm
-
Ark flaşı (Arc Flash) → 20.000°C plazma patlaması
-
Açık bara / şalter → patlama
-
Kilitleme yapılmadan müdahale → çalışan çarpılır
2) İşletme Riskleri
-
Şalter kapatma → tüm tesis durur
-
Kompanzasyon devre dışı → cezai reaktif bedel
-
MCC motorlarının stop edilmesi → üretim kaybı
-
UPS kapatma → veri kaybı
3) Sabotaj / Meraklı müdahale
En sık görülen olay:
“Sigorta attı mı acaba” diye kapağı açan temizlik personeli
🧠 Bu Sistem Olmazsa Ne Olur?
Gerçek sahadaki sonuçlar:
-
Yetkisiz kişi şalter indirir → üretim durur
-
Elektrikçi olmayan biri müdahale eder → çarpılır
-
Yangın çıkar → sorumluluk işletmede
-
İş kazası → hukuki ceza + hapis
👉 Bu yüzden elektrik odaları kilitli ve kayıt altına alınmış olmalıdır (İSG + sigorta şartı).
⚙️ Sistem Nasıl Çalışır? (Mantık)
1) Giriş Yetkilendirme
Okuyucu kimliği doğrular:
-
Parmak izi
-
RFID kart
-
Şifre
Doğruysa → kontrol paneline sinyal gönderir
2) Kontrol Paneli Karar Verir
Panel şu koşulları kontrol eder:
-
Yetkili kullanıcı mı?
-
Saat uygun mu?
-
Kapı zaten açık mı?
Uygunsa → manyetik kilidi bırakır
3) Kapı Açılır
Manyetik kilit enerjisi kesilir → kapı serbest kalır
4) Kapı Sensörü İzler
Kapı açık mı kapalı mı izlenir
Uzun süre açık kalırsa alarm verebilir
5) Çıkış
İçeriden:
-
No-touch buton
-
Yangın alarmı
-
Elektrik kesintisi
→ kilit otomatik açılır (fail-safe zorunludur)
❗ Yapılmazsa Doğacak Problemler
| Problem | Sonuç |
|---|---|
| Yetkisiz giriş | Ölüm / yaralanma |
| Müdahale | Tesis duruşu |
| Yangın | Sigorta ödemez |
| İş kazası | İşveren sorumlu |
| Sabotaj | Kamera da kurtarmaz |
Elektrik odasında kamera yeterli değildir.
Önce fiziksel engel, sonra kayıt.
🔧 Nasıl Yapılır? (Kurulum Adımları)
1) Kapı Hazırlığı
-
Metal kapı tercih edilir
-
Manyetik kilit üst kasaya monte edilir
-
Karşılık plakası kapıya takılır
2) Kablolama
Okuyucu → kontrol paneli
Panel → kilit
Panel → sensör
Panel → exit butonu
Panel → güç kaynağı
3) Enerji
12V veya 24V DC güç kaynağı kullanılır (kesintisiz)
4) Programlama
-
Yetkili kişiler tanımlanır
-
Saat aralıkları girilir
-
Kapı açık kalma süresi ayarlanır
🧰 Gerekli Malzemeler
Ana ekipmanlar
-
Access kontrol paneli
-
Parmak izi / kart / şifre okuyucu
-
Manyetik kilit (280kg – 500kg)
-
Kapı manyetik sensörü
-
No touch exit butonu
-
RFID kartlar
Elektriksel ekipmanlar
-
12/24V SMPS güç kaynağı
-
UPS (çok önerilir)
-
Kablo (6x0.22 veya alarm kablosu)
-
Buat ve kanal
Opsiyonel
-
Yangın paneli entegrasyonu
-
Alarm sireni
-
Kamera entegrasyonu
🔨 Kullanılan Aletler
-
Darbeli matkap
-
Kılavuz seti
-
Perçin / vida ekipmanı
-
Multimetre
-
Pense / yan keski
-
RJ45 krimp (network varsa)
-
Laptop (programlama)
🎯 Kritik Teknik Kural
Elektrik odası kapısı:
👉 Elektrik kesildiğinde otomatik açılmalıdır (fail-safe).
Sebep: içeride personel mahsur kalamaz.)Fabrikalarda Nerelere Takılır?
1) Elektrik – Enerji Alanları (ZORUNLUYA YAKIN)
-
Trafo odası (OG / AG)
-
Ana pano odası (MDB – Main Distribution Board)
-
MCC odası (motor kontrol merkezi)
-
Kompanzasyon odası
-
Jeneratör odası
-
UPS – akü odası
-
Enerji izleme odası
Sebep:
Elektrik çarpması + tesisin komple durması riski
👉 En kritik uygulama alanı burasıdır
2) Üretimi Durdurabilecek Alanlar
-
PLC / otomasyon odası
-
SCADA kontrol odası
-
Robot hücre kontrol kabinleri
-
Proses kontrol odası
-
Makine parametre odaları
Sebep:
Yetkisiz biri → üretim reçetesini değiştirir → tonlarca ürün hurda olabilir
3) Güvenlik ve Kritik Ekipman Odaları
-
Yangın pompa odası
-
Sprinkler vana odası
-
Basınçlı hava kompresör odası
-
Kazan dairesi
-
Doğalgaz regülasyon odası
-
Soğutma chiller odası
Sebep:
Bu odalar durursa üretim değil, tesis yaşaması durur.
4) Bilgi ve Varlık Güvenliği
-
Server odası
-
Network odası
-
Kamera kayıt odası
-
IT rack alanı
Sebep:
Sabotaj → tüm fabrikanın dijital felci
🏢 AVM’lerde Nerelere Yapılır?
Kesin olması gereken yerler
-
Elektrik ana dağıtım odası
-
Jeneratör ve UPS odası
-
Yangın kontrol merkezi
-
Mekanik tesisat odaları
-
Otomasyon merkezi (BMS)
Çok önerilen yerler
-
Otopark bariyer kontrol odası
-
Güvenlik kontrol merkezi
-
Çatı ekipman odaları (HVAC)
Sebep:
Bir kişi girip ana şalteri indirirse → binlerce kişi karanlıkta kalır (panik riski)
🏢 Ofis ve Konut Binalarında
Zorunluya yakın
-
Elektrik pano odası
-
Asansör makine dairesi
-
Jeneratör odası
-
Yangın pompa odası
Yüksek güvenlik
-
Server / sistem odası
-
Site yönetim kontrol odası
🎯 Basit Kural (Sahada Kullanılan)
Şu soruyu sor:
“Bu kapıyı yanlış biri açarsa hayat, yangın veya üretim riski var mı?”
Cevap EVET → Kartlı/parmak izli geçiş yapılır.
📊 Özet Öncelik Sırası
1️⃣ Elektrik odaları
2️⃣ Yangın sistem odaları
3️⃣ Otomasyon & server odaları
4️⃣ Mekanik kritik odalar
Twitter
Google+
Rss Feed
